J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53177 مقاله پژوهشی آزمون ناسازگاری زمانی در اقتصاد ایران آزمون ناسازگاری زمانی در اقتصاد ایران باستانی فر ایمان استادیار دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان 22 12 2014 49 4 699 727 04 03 2014 30 09 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53177.html

ناسازگاری زمانی به شرایطی گفته می‌شود که ترجیحات یک تصمیم‌گیرندة اقتصادی (دولت یا بنگاه) در یک دورة زمانی با دورة زمانی دیگر متفاوت شود. کیدلند و پرسکات، برندگان جایزة نوبل اقتصاد سال 2004، علت این پدیده را مداخله‌های مصلحت‌گرایانه و کوتاه‌مدت دولت می‌دانند که از طریق افزایش تورم انتظاری باعث رکودِ تورمی در اقتصاد می‌شود. بنابراین، مهم‌ترین اقدام یک برنامه‌ریز یا دولت تغییرِ روش‌ها و ساختار تصمیم‌گیری میان نهادهای تصمیم‌ساز، در اقتصاد کلان، برای کنترل انتظارات تورمی است. در این مقاله، پدیدة ناسازگاری زمانی معرفی، تشریح، و با تأکید بر بخش مالی برای اقتصاد ایران آزمون می‌‌شود. برای آزمون این پدیده بر اساس مبانی نظری الگوی کیدلند و پرسکات (1977)، که مبتنی بر منحنی فیلیپس تعمیم‌یافتة بلندمدت است، از سری زمانی سال‌های 1358 تا 1388 (انتهای برنامة چهارم توسعه)، روش حداقل مربعات معمولی (OLS)، آزمون‌‌های ریشة واحد دیکی فولر تعمیم‌یافته، و روش بردارهای خودرگرسیونی (VAR) استفاده و برای آزمون نقد لوکاس (1972) از رگرسیون‌های بازگشتی و غلتان استفاده شده است. یافته‌های مذکور دلالت بر آن دارد که اقتصاد ایران، به دلیل سیاست‌های مصلحت‌گرایانة مالی، دچار پدیدة ناسازگاری زمانی است.  

 رکودِ تورمی منحنی فیلیپس تعمیم‌‌یافته ناسازگاری زمانی باستانی‌فر، ایمان (1391). «تحلیل قاعدة سیاست پولی در علم اقتصاد و ارائة معیارهای قاعدة پیشنهادی ایده‌آل سیاست پولی»، رسالة دکتری، دانشگاه اصفهان. باستانی‌فر، ایمان و میرزایی، رخساره (1393).«تحلیل ریشه‌های رکود تورمی در اقتصاد ایران و ارائة راهکارهای برون‌رفت»، بیست‌وچهارمین همایش سالانة سیاست‌های پولی و ارزی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، پژوهشکدة پولی و بانکی. تشکینی، احمد (1384). اقتصادسنجی کاربردی به کمک ماکروفیت، مؤسسة فرهنگی هنری دیباگران، تهران، ۱۰۱ـ۱۱۸. قانون برنامة پنج‌سالة پنجم توسعة جمهوری اسلامی ایران ۱۳۹۰- 1394، (1389). روزنامة رسمی جمهوری اسلامی ایران. نصیری، حسین (1387). «بررسی و تبیین مشکل ناسازگاری زمانی در سیاست‌های اقتصادی»، دو فصلنامة برنامة بودجه، 107، 95-125. واعظ برزانی، محمد و باستانی‌فر، ایمان (1389). «طراحی بسته‌های نظارتی بانک مرکزی بر اساس مفهوم هژمونی پولی»، بیست‌ویکمین همایش بانکداری اسلامی، مؤسسة آموزش بانکداری ایران، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ۵۱۷- 543. Aghion, Ph. & Tirole, J. )1997.( Formal and real authority in organization, Political economy,105, 1-29. Alogoskoufis, G.S. & Smith, R. (1991). The Phillips Curve, the Persistence of Inflation, and the Lucas Critique: Evidence from Exchange-rate Regimes, The American Economic Review, 81(1), 254–75. Allais, M. (1947). Economie et Intérêt, Imprimerie National, Paris. Alesina, A. & Roubini, N. (1997). Political Cycles and the Macroeconomic, MIT Press, Cambridge, MA. Barro, R.J. & Gordon, B.(1983). Rules, Discretion and Reputation in a Model of Monetary Policy, Monetary Economics, 12, 101-121. Bastanifar, I., Barzani, V., M., Isfahani, D.R. & Dastjerdi, B.R. (2012). Alternative conditions to Time Inconsistency equilibrium of an international Monetary policy, International Economic Studies, 42(1).57-67. Boschen, J.F. & Weise, Ch.L. (2004). Does the dynamic time consistency model of inflation explain cross-country differences in inflation dynamics, International monetary and finance, 23(5),735-59. Chappell, H.W. & McGregor, R.R. (2004). Did Time Inconsistency Contribute to the Great Inflation? Evidence from the FOMC Transcripts, Economics and politics,16(3), 233-251. Collier, P.E., Harry, H.A., Hoeffler, R.Q., & Nata, S. (2003). Breaking the conflict trap: Civil war and development policy, In A co-publication of the World Bank and Oxford University Press. Cukierman, A. (1992). Central Bank Strategy, Credibility and Independence: Theory and Evidence. MIT Press, Cambridge, MA. Cukierman, A. & Gerlach, S. (2003). The Inflation Bias Revisited: Theory and Some International Evidence. The Manchester school, 71(5), 541-65. Dewan, S. & Ettlinger, M. (2009). Comparing Public spending and Priorities Across OECD Countries, Center for American Progress. Fridman, M. )1968(. The Optimum Quantity of Money and Other Essays, Adlin Publishing Company, Hawthorne, NewYork. Fox, E. (2011).Countries With The Highest Government Spending To GDP Ratio, What Is Fiscal Policy? Kydland, F.E. & Prescott, C.E. (1977). Rules Rather Than Discretion, The Inconsistency of Optimal Plans, Political Economy, 85(3), 473-92. Lucas, R. (1972). Expectations and neutrality of money. Economic Theory, 4.103-24. Lucas, R. (1973). Some International Evidence on Output-Inflation Tradeoffs, American Economic Review, 63, 326-34. Lucas, R. (1976). Econometric Policy Evaluation: A Critique. In Brunner, K. & Meltzer, A., The Phillips Curve and Labor Markets, Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, l1.104-130. Ludema, R. & Olofsgård, A. (2006). Delegation versus Communication in the Organization of Government. Georgetown University, Department of Economics in its series Working Papers, 06-06-04. North, D. (1990). Institutions, Institutional Change, and Economic Performance, New York: Cambridge University Press. North, D. (1994). Economic Performance Through Time, American Economic Review, 84(3), 359-368. Phelps, E. (1967). Phillips Curves, Expectations of Inflation and Optimal Unemployment over Time, Economica, 34, 254-281. Phelps, E. & Pollak, R. (1968). On Second-Best National Saving and Game-Equilibrium Growth, Review of Economic Studies, 35, 185-199. Pool, W. (1999). Monetary Policy Rules? Federal Reserve Bank of S.T Louis. Romer, D. (2012). Advanced Macroeconomics, McGraw-Hill, Fourth edition, 559-563. Stotz, R. (1955). Myopia and Inconsistency in Dynamic utility Maximization, The review of economic studies, 23(3),201-08. UN Human Development Report (2011). Verwimp, P.P. & Justino, T.B. (2009). The Analysis of Conflict: A Micro-Level Perspective, Journal of Peace Research, 46,307-14. www.cbi.ir. www.miseryindex.us/indexbyPresident.aspx.
J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53179 مقاله پژوهشی توهّم مالی و تقاضا برای مخارج دولت در اقتصاد ایران توهّم مالی و تقاضا برای مخارج دولت در اقتصاد ایران مداح مجید دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان جیحون تبار فوزیه مربی، گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد بافت، دانشگاه شهید باهنر کرمان رضاپور زهره دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان 22 12 2014 49 4 729 750 14 12 2013 30 09 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53179.html

بر طبق تئوری‌های انتخاب عمومی، ویژگی‌های ساختار مالیاتی در ادراک رأی‌دهندگان از بار مالیاتی اثر دارد؛ به ‌طوری ‌که رأی‌دهندگان میزان هزینه‌ای را که برای کالاهای عمومی می‌پردازند کمتر از حد واقعی برآورد می‌کنند. بر اساس موضوع توهّم مالی مخارج دولت را می‌توان بررسی کرد. در این مطالعه تلاش شده است رابطة مالیات و مخارج عمومی دولت در اقتصاد ایران طی سال‌های 1360 ـ 1390 بر اساس تئوری‌های انتخاب عمومی بررسی شود تا سطح مخارج دولت در زمینة تقاضای مؤدیان مالیاتی رأی‌دهنده برای کالاهای عمومی نشان داده شود. بدین منظور، از یک مدل استاندارد رأی‌دهندة میانه برای ترکیب توهّم مالی از طریق مالیات‌های کمتر قابل رؤیت (غیرمستقیم) استفاده شد. الگوی تصریح‌شده با استفاده از روش‌های خودتوضیح‌ برداری با وقفه‌های گسترده (ARDL) و الگوی تصحیح خطا (ECM) برآورد شد. یافته‌های پژوهش کسری بودجة دولت را تأیید می‌کند و نشان می‌دهد توهّم مالی در ایران ناشی از سهم زیاد درآمد نفتی در بودجة دولت است، که نوعی مالیات بین نسلی به‌شمار می‌آید و قابلِ رؤیت‌ نبودنِ مالیات با افزایش سطح مخارج دولت همراه نیست.

 بار مالیات توهّم مالی کالای عمومی مالیات مخارج عمومی پژویان، جمشید (1384). مالیة عمومی و تعیین خط‌مشی دولت‌ها، دانشگاه پیام نور، چ ۱۹. خداپرست مشهدی، مهدی، فلاحی، محمدعلی، سلیمی‌فر، مصطفی و حق‌‌نژاد، امین (1391). «بررسی اعتبار قانون واگنر و دیدگاه کینزی برای اقتصاد ایران: یک تجزیه و تحلیل سری زمانی»، فصلنامة پژوهش‎های اقتصادی، ۱۲(1)، 87- 112. دادگر، یدالله و نظری، روح الله (1391). «آزمون قانون واگنر در کشورهای منتخب و ایران (1980 ـ 2010)»، پژوهش‌های رشد و توسعة اقتصادی، ۲(6)، 149- 172. دادگر، یدالله (1390). «ظرفیت نظریة اقتصاد سیاسی قانون اساسی جهت انضباط‌بخشی مدیریت بخش عمومی»، اقتصاد تطبیقی، ۲(2)، 109- 133. قره‌باغیان، مرتضی (1372). فرهنگ اقتصادی و بازرگانی، مؤسسة خدمات فرهنگی رسا. Amusa, H., Mabunda, R. & Mabugu, R. (2008). Fiscal illusion at the Local Sphere: An Empirical Test of the Flypaper E§ect using South African Municipal Data, South African Journal of Economics, 76(3), 443-465. Bergstrom, T. & Goodman, R. (1973). Private Demand for Public Goodman, The American Economic Review, 63, 280-296. Buehn, A., Dell’Anno, R. & Schneider, F. (2012). Fiscal illusion and the shadow economy: Two sides of the same coin?, MPRA Paper, (42531). Dell’Anno, R. & Dollery, B. (2012). Comparative fiscal illusion: A fiscal illusion index for the European Union?, MPRA Paper, (42537). Dollery, B. & Worthington, A. (1996) The empircal analysis of fiscal illusion, Journal of Economic Surveys, 10(3), 261-297. Dollery, B. & Worthington, A. (1999). Fiscal illusion at the Local Level: An Empirical Test Using Australian Municipal Data, The Economic Record, 75(228) 37-48. Gar ía-Sán hez, I.M., Prado-Lorenzo, J.M. & Cuadrado-Ballesteros, B. (2011). Do Rogressive Goverments Undertake Different Different Burdens? Artisan VS. Electoral Cycles, Revista de Contabilidad-Spanish Accounting Review, 14(1), 29-57. Gemmell, N., Morrissey, O. & Pinar, A. (1999). Fiscal illusion and the demand for government expenditures in the UK, European Journal of Political Economy, 15, 687-704. Gemmell, N., Morrissey, O. & Pinar, A. (1998). Fiscal illusion and the demand for local government expenditures in England and Wales, Discussion Paper 9820, Department of Economics, University of Nottingham. Haug, P. (2009). Shadow Budgets, Fiscal Illusion and Municipal Spending: The Case of Germany, Halle Institute for Economic Research, IWH-Discussion Papers. Laranjeira, L. & Borges, A.P. (2013). An Essay about the Misperception of Public Goods' Costs and Benefits, Lusophone Management and Administration Review, 1(1), 16-16. Mouaro, P.R. (2008). The Consequences of Fiscal Illusion on Economic Growth, Journal of Tax Research, 6)2(, 82-89. Mouaro, P.R. (2011). Sins of the Elder: Fiscal Illusion in Democracies, Hacienda Pública Española, 196, 9-35. Oates, Wallace (1988). On the Nature and Measurement of Fiscal Illusion: A Survey, In G. Brennan, B.S. Grewel and P. Groenwegen (ed)Taxation and Fiscal Federalism: Essays in Honour of Russell Mathews Sydney: ANU Press. Pinar, A. (1998). Essays on Fiscal Illusion, Thesis the degree of Doctor of Philosophy, the University of Nottingham. Sanandaji, T. & Wallace, B. (2011). Fiscal Illusion and Fiscal Obfuscation Tax Perception in Sweden, The Independent Review, 16(2), 237-246. Tovmo, P. & Falch, T. (2002). The flypaper effect and political strength, Economics of Governance, 3, 153-170. Wagner, R.E. (1976). Revenue Structure, Fiscal Illusion and Budgetary Choice, Public Choice, 25, 45-61.  Isolek, W.S. and Elder, H.W. (1988). Tax Structure and the Size of Government: An Empirical Analysis of the Fiscal Illusion and Fiscal Stress Arguments, Public Choice, 57, 233-245. Courant, Paul, Edward, Gramlich and Daniel, Rubinfeld (1979). The stimulative effects of intergovernmental grants: Or why money sticks where it lands, in: Peter Miezkowski and William Oakland, eds., Fiscal federalism and grants in aid (The Urban Institute, Washington) 5-22. Borcherding, Thomas E. & Deacon, Robert T. (1972). The Demand for the Services of Non-Federal Governments, The American Economic Review, 62 (5), 891-901. Breeden, C.H. & Hunter, W.J. (1985). Tax Revenue and Tax Structure, Public Finance Quarterly, 13, 216-224. Feenburg, D.R. & Rosen, H.S. (1987). Tax Structure and Public Sector Growth, Journal of Public Economics, 32, 185-201. Crane, R. (1990) Price Specification and the Demand for Public Goods, Journal of Public Economics, 43, 93-106. Hayes, K.J. (1989). A Specification Test for Choosing the 'Right' Public-Good Price, Journal of Business and Economic Statistics, 7, 267-273. Wildasin, D.E. (1989). Demand Estimation for Public Goods: Distortionary Taxation and Other Sources of Bias, Regional Science and Urban Economics, 19, 353-379. Pommerehne, W.W. & Schneider, F. (1978). Fiscal Illusion, Political Institutions and Local Public Spending, Kyklos, 31, 381-408.
J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53181 مقاله پژوهشی مدل‌سازی تغییرپذیری قیمت مسکن در ایران و پیش‏بینی رشد قیمت‌‏ها: کاربردی از الگوهای خانوادة ARCH مدل‌سازی تغییرپذیری قیمت مسکن در ایران و پیش‏بینی رشد قیمت‌‏ها: کاربردی از الگوهای خانوادة ARCH دهمرده نظر دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان خاکی رضا کارشناس ارشد علوم اقتصادی دانشگاه سیستان و بلوچستان 22 12 2014 49 4 751 774 25 09 2012 19 10 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53181.html

مسکن یکی از بخش‏های مهم‌ اقتصادی هم از بُعد کلان و هم از بُعد خرد در اقتصاد خانوارهاست. تغییرات قیمت مسکن در ایران از جمله مقولاتی است که در سال‏های اخیر درخور تأمل بوده و در این زمینه مطالعات متعددی دربارة عوامل تعیین‏کنندة عرضه و تقاضای مسکن و نیز قیمت آن انجام شده است. اما، این نوشتار در صدد است با کاربرد مدل‏های واریانس ناهمسان (خانوادة ARCH)، به ارائة مدلی برای نوسانات قیمت مسکن در ایران با استفاده از داده‏های سالیانة دورة زمانی 1350 ـ 1391 بپردازد. نتایج تحقیق حاکی از وجود الگوی نوسانات خوشه‏ای در سری قیمت مسکن است؛ بر اساس مدل‏های واریانس ناهمسان، الگوی EGARCH تطابق بیشتری با داده‏ها دارد و بهترین مدل شرح‏دهندة این نوسانات است. اما، در بحث پیش‏بینی قیمت، آماره‏های ارزیابی عملکرد پیش‏بینی برتری الگوی GARCH را، نسبت به سایر مدل‏ها، تأیید می‏کند؛ بر اساس پیش‏بینی‏های خارج از نمونة این الگو، تلاطم قیمت‏ِ مسکن در سال‏های 1392 تا 1395 به میزان محسوسی کاهش خواهد یافت و قیمت مسکن ثابت خواهد ماند.

 الگوهای ARCH سری‏های زمانی یک‌متغیره قیمت مسکن نوسانات  اندرس، والتر (1389). اقتصادسنجی سری‌های زمانی با رویکرد کاربردی، ترحمة مهدی صادقی و سعید شوال‌پور، تهران: دانشگاه امام صادق، 75. جهانی، محمود (1386). «تحولات اخیر بازار مسکن: زمینه‏ها و راهکارها»، فصلنامة اقتصاد مسکن، 39، ۵-۱۹. حیدری، حسن و سوری، امیررضا (1389). «بررسی رابطة نرخ سود سپرده‏های بانکی و قیمت مسکن در ایران»، مجلة تحقیقات اقتصادی، 92، 65-92. خلیلی عراقی، سید منصور، مهرآرا، محسن و عظیمی، سیدرضا (1391). «بررسی عوامل مؤثر بر قیمت مسکن در ایران با استفاده از داده‏های ترکیبی»، فصلنامة پژوهش‎ها و سیاست‏های اقتصادی، 13، ۲۳-۵۰. سوری، علی (1390). اقتصادسنجی همراه با کاربرد نرم‏افزار Eviews-7، تهران: فرهنگ‌شناسی. عباسی‌نژاد، حسین و یاری، حمید (1388). «تأثیر شوک‏های نفتی بر قیمت مسکن در ایران»، فصلنامة پژوهش‌های اقتصادی، 1، 59-77. عطریان‏فر، حامد، برکچیان، سیدمهدی و فاطمی اردستانی، فرشاد (1392). «ارزیابی روش‏های ترکیب پیش‏بینی: مطالعة موردی قیمت مسکن در شهر تهران»، فصلنامة مطالعات اقتصادی کاربردی در ایران، 6، 134-119. قلی‌زاده، علی‌اکبر و کمیاب، بهناز (1387). «بررسی اثر سیاست پولی بر حباب قیمت مسکن در دوره‏های رونق و رکود در ایران»، فصلنامة اقتصاد مقداری، 3، 49-77. کمیجانی، اکبر، گندلی علیخانی، نادیا و نادری، اسماعیل (1392). «تحلیل پولی حباب بازار مسکن در اقتصاد ایران»، فصلنامة راهبرد اقتصادی، 7، ۷-38. مهرآرا، محسن و لواسانی، شهاب (1391). «آثار تکانه‏های نفتی و سیاست‏های پولی بر رفتار چرخه‏ای قیمت مسکن»، فصلنامة تحقیقات مدل‌سازی اقتصادی، ۱-26. ناجی میدانی، علی‌اکبر، فلاحی، محمدعلی و ذبیحی، مریم (1389). «بررسی تأثیر پویای عوامل کلان اقتصادی بر نوسانات قیمت مسکن در ایران (۱۳۶۹ ـ 1386)»، مجلة دانش و توسعه، 31، ۱۶۰-186. نظری، محسن و فرزانگان، الهام (1389). «سیاست پولی و حباب مسکن در تهران»، مجلة تحقیقات اقتصادی، 91، 229-249. Bollerslev, T.P (1986). Generalised  Autoregressive Conditional Heteroskedasticit, Journal of Econometrics, 31, 307-327. Chun Tsai, I. & Chi Chen, M. (2010). Modeling House Price Volatility States in the UK by Switching ARCH Models, Journal Title Aplied Economics, 42, 1145-1153. Lin Lee, C. (2009). Modeling House Price Volatility States in the UK by Switching ARCH Models, The 15th Pacific Rim Real Estate Society Conference, Sydney-Austria. Miles, W.M. (2008). Volatility Clustering in U.S. Home Prices, American Real Estate Society, 30, 73-90. Park, K.W. & Brennan, W. (2010). Trenda and Volatility Measuring the Housing Market Using the GARCH Model, Acodemy of Business and Economics, 10, 17-29.
J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53185 مقاله پژوهشی برآورد میزان بهینة اجتماعی گاز دی اکسید گوگرد (SO2) منتشر‌شده از مجتمع مس سرچشمه و مالیات بهینه بر آن برآورد میزان بهینة اجتماعی گاز دی اکسید گوگرد (SO2) منتشر‌شده از مجتمع مس سرچشمه و مالیات بهینه بر آن امیرتیموری سمیه دکتری اقتصاد منابع طبیعی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس خلیلیان صادق دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس امیرنژاد حمید دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری محبی علی دانشیار، گروه مهندسی شیمی، دانشکدة فنی، دانشگاه شهید باهنر کرمان 22 12 2014 49 4 775 797 14 12 2013 30 09 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53185.html

مجتمع مس سرچشمه بزرگ‏ترین تولیدکنندة مس در ایران است. همراه تولید مس، حجم عظیمی از گاز SO2 در این مجتمع تولید و وارد محیط می‏شود. لذا، در این مطالعه میزان بهینة اجتماعی SO2 منتشر‌شده از این مجتمع و نرخ مالیات بهینه بر آن برآورد شده است. بدین منظور، دو منحنی خسارت نهایی و هزینة نهایی کاهش آلودگی برآورد شدند. تمایل به پرداخت افراد برای کاهش انتشار گاز SO2 از این مجتمع با استفاده از روش ارزش‌گذاری مشروط انتخاب دوگانة یک‌و‌نیم‌بُعدی، به‏منظور برآورد منحنی خسارت نهایی، برآورد شد. به‏منظور برآورد منحنی هزینة نهایی کاهش آلودگی SO2 منتشرشده از این مجتمع، از روش اقتصادی- مهندسی استفاده شد. مقدار بهینة اجتماعی انتشار این گاز تقریباً 6/265290 تن در سال و نرخ بهینة مالیات بر آن 2/12815 ریال به ازای هر تن انتشار SO2 برآورد شد. لذا، اخذ مالیات 2/12815 ریال به ازای هر تن انتشار گاز SO2 یا تعیین مقدار مجاز انتشار 6/265290 تن SO2 در سال، جهت کاهش این آلاینده پیشنهاد می‏شود.

 تخمین‌زن نیمه‌پارامتری توزیع آزاد روش یک‌و‌نیم‌بُعدی سطح بهینة اجتماعی آلودگی مالیات مجتمع مس سرچشمه ارباب، حمیدرضا (1387). اقتصاد محیط زیست و منابع طبیعی. تهران، نشر نی. اسماعیلی، عبدالکریم و محسن‏پور، رباب (1389). تعیین قیمت سایه‏ای آلاینده‌های هوا در نیروگاه­های کشور. فصلنامه پژوهش‏های اقتصادی، 4، 86-69. امیرنژاد، حمید (1384). تعیین ارزش کل اقتصادی اکوسیستم جنگل‌های شمال ایران با تأکید بر ارزش‏گذاری زیست محیطی- اکولوژیکی و ارزش‌های حفاظتی. پایان‏نامة دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس. بهجتی، توحید، مرتضوی، ابوالقاسم و عبدالهی، بابک (1389). برآورد ارزش هوای پاک و تعیین عوامل مؤثر بر تمایل به پرداخت ساکنان شهر تهران. فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، 10، 40-19. حافظ‌نیا، محمد. رضا (1389). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی (تجدید نظر اساسی با اضافات). تهران، نشر سمت. خوش‌اخلاق، رحمان و حسن شاهی، مرتضی (1381). تخمین خسارات وارده به ساکنان شیراز به دلیل آلودگی هوا (سال 1381). مجله تحقیقات اقتصادی، 61، 57-53. رحیمی، امیر و نیک سیر، آرزو (1389). کنترل آلودگی هوا با رویکرد طراحی. اصفهان، انتشارات دانشگاه اصفهان. شجاعی، معصومه (1389). ارائه یک مدل مالیاتی سبز به‌منظور اعمال مدیریت پایدار محیط زیست در ایران (مطالعه موردی صنعت کاغذ). پایان‌نامة دکتری مدیریت محیط زیست، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد تهران واحد علوم و تحقیقات. شرکت ملی صنایع مس ایران (1390). گزارش یک موفقیت. نشریة مس، 30، 3. شفیع‌زاده، شبنم (1386). امکان‌سنجی فنی و اقتصادی حذف SO2/SO3 از واحد اسیدسولفوریک در صنعت پتروشیمی و تبدیل آن به سولفات آمونیوم. پایان‌نامة کارشناسی ارشد محیط زیست، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد تهران واحد علوم و تحقیقات. میرحسینی، سید محمد (1386). هیدروژئوشیمی و پتانسیل باران­های اسیدی در تحرک برخی از عناصر در خاک‏های مناطق مجاور مجتمع مس سرچشمه. پایان‎نامة کارشناسی ارشد زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان. Ayres, R.U., & Kneese, A.V. (1969). Production, Consumption & Externalities. American. Beaumont, N.J., &Tinch, R. (2004). Abatement Cost Curves: A Viable Management Tool for Enabling the Achievement of Win–Win Waste Reduction Strategies?. Journal of Environmental Management, 71, 207–215. Becker, R.A. (2005). Air Pollution Abatement Costs under the Clean Air Act: Evidence from the PACE Survey. Journal of Environmental Economics and Management, 50, 144–169. Boyle, K. J., Johnson, F. R., McCollum, D. W., Desvousges, W. H., & Hudson, S. (1996). Valuing public goods: discrete versus continuous contingent–valuation responses. Land Economics, 72, 381–396. Clinch, J. P., & Convery, F. (1999). Economic and Financial Evaluation: Measurement. Meaning and Management of Public Administration, Dublin. Cooper, J. C., Hanemann, M., & Signorello, G. (2002). One-and-One-Half-Bound Dichotomous- Choice Contingent Valuation. The Review of Economics and Statistics, 84 (4), 742-750. Creel, M., & Loomis, J. (1997). Semi-nonparametric Distribution-Free Dichotomous Choice Contingent Valuation. Journal of Environmental Economics and Management, 32 (3), 341-358. Desaigues, B., Ami, D., & Bartczak, A. (2011). Economic valuation of air pollution mortality: A 9-country contingent valuation survey of value of a life year (VOLY). Journal of Ecological Indicators, 11, 902-910. Fare, R., Grosskopf, S., Lovell, C. A. K., & Yaisawarng, S. (1993). Derivation of Shadow Prices for Undesirable Outputs: A Distance Function Approach. Review of Economics and Statistics, 75, 374–380. Gallant, A. R. (1982). Unbiased determination of production technologies. Journal of Econometrics, 20, 285-323. Gollop, F.M., & Roberts, M. J. (1985). Cost-Minimizing Regulation of Sulfur Emissions: Regional Gains in Electric Power. Review of Economics and Statistics, 67, 81–90. Hanemann, W. Michael. (1984). Welfare Evaluations in Contingent Valuation Experiments with Discrete Response Data.  American Journal of Agricultural Economics, 66(3), 332-341. Hartman, R.S., Wheelar, D., & Singh, M. (1997). The Cost of Air Pollution Abatement. Applied Economics, 29, 759–774. Hussen, A. (2004). Principles of Environmental Economics. Routeledge: London. Karvosenoja, N., & Johansson, M. (2003). Cost Curve Analysis for SO2 and NOx Emission Control in Finland. Environmental Science and Policy, 6, 329–340. Kolstad, C. (2000). Environmental Economics. UK: Axford University Press. McKitrick, R. (1999). A Derivation of the Marginal Abatement Cost Curve. Journal of Environmental Economics and Management, 37, 306–314. Mekaroonreung, M., & Johnson, A. L. (2012). Estimating the Shadow Prices of SO2 and NOx for U.S. Coal Power Plants: A convex nonparametric least squares approach. Journal Energy Economics, 34(3), 723-732. Mitchell, R., & Carson, R. (1989). Using Surveys to Value Public Goods: The Contingent Valuation Method, Washington DC, Johns Hopkins University Press for Resources for the Future. Park, H., & Lim, J. (2009). Valuation of Marginal CO2 Abatement Options for Electric Power Plants in Korea. Energy Policy, 37, 1834-1841. Rečka, L. (2011). Shadow Price of Air Pollution Emissions in Czech Energy Sector – Estimation from Distance Function. Msc Thesis. Faculty of Social Sciences. Charles University. Prague. Vijay, S., DeCarolis, J. F., & Srivastava, R. K. (2010). A Bottom-up Method to Bevelop Pollution Abatement Cost Curves for Coal-Fired Utility Boilers. Energy Policy, 38, 2255-2261. Wang, H., & Mullahy, J. (2006). Willingness to pay for reducing fatal risk by improving air quality: A contingent valuation study in Chongqing, China. Journal of Science of the Total Environment, 367, 50-57. Wickborn, G. (1996). Avoidance Cost Curves for NOx. London Group Meetingon Environmental Accounting. Stockholm, May 28–31.
J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53188 مقاله پژوهشی اصلاح یارانه‌های انرژی و مسیر زمانی مصارف انرژی (رهیافت مدل DCGE) اصلاح یارانه‌های انرژی و مسیر زمانی مصارف انرژی (رهیافت مدل DCGE) شرزه ای غلامعلی دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران خلیلی عراقی سید منصور استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران برخورداری سجاد استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران 22 12 2014 49 4 799 833 19 05 2013 30 09 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53188.html

اصلاح یارانه‎های انرژی در سال‌های اخیر موجب شده است که در نتیجة واکنش خانوارها و بنگاه‌ها رشد اقتصادی کشور تحت تأثیر قرار بگیرد. هرچند در کوتاه‌مدت مصرف انرژی و رشد اقتصادی کاهش می‌یابد، انتظار می‌رود در میان‌مدت و بلندمدت، بر اثر تعدیل رفتار کارگزاران اقتصادی، رشد اقتصادی افزایش یابد. متناسب با این تغییرات، مصرف انرژی نیز تجربة متفاوتی نسبت به گذشته خواهد داشت. در این مطالعه تلاش شده است تعدیل رفتار کارگزاران اقتصادی در نتیجة اصلاح یارانه‌های انرژی در یک افق بلندمدت در چارچوب مدل تعادل عمومیِ قابلِ محاسبة پویا مدل‌سازی شود و در چارچوب یک الگوی پویا مسیر زمانی مصرف انرژی در هر دو بخش‌ـ مصرف نهایی و مصرف واسطه‌ـ با ارائة سناریوهای مختلف شناسایی گردد. برای حل مدل و اجرایِ سناریوهای مختلف از داده‌های جدول داده- ستادة 1383 و نرم‌افزار GAMS استفاده شد. نتایج حاصل از سناریوهای مختلف نشان می‌دهد که در همة سناریوها مصرف نفت و فرآورده‌های نفتی واکنش شدیدی در مقایسه با سایر انواع انرژی، در نتیجة اصلاح قیمت‌های انرژی در هر دو بخش، خواهند داشت. همچنین، نتایج مطالعه نشان می‌دهد رشد مصرف انرژی در همة سناریوها، در مقایسه با رشد تولید، کُندتر خواهد شد و اقتصاد در دورة میان‌مدت و بلندمدت به مسیر رشد خود بازخواهد گشت. از این رو، حمایت از تسریع تعدیل در رفتار کارگزاران اقتصادی می‌تواند از آثار منفی اصلاح قیمت‌‌های انرژی در رشد اقتصادی کشور بکاهد.

 پویایی تعادل عمومی تعدیل اقتصادی رشد اقتصادی مصرف انرژی آرمن، عزیز و زارع، روح‌الله (1384). «بررسی رابطة علّیت گرنجری بین مصرف انرژی و رشد اقتصادی در ایران در طی سال‌های 1346 ـ 1381»، فصلنامةپژوهش‎های اقتصادی ایران، (7)24، 117-143. آماده، حمید، قاضی، مرتضی و عباسی‌فر، زهره (1388). «بررسی رابطة مصرف انرژی و رشد اقتصادی و اشتغال در بخش‌های مختلف اقتصاد ایران»، مجلة تحقیقات اقتصادی، 86، 1-38. بانک مرکزی ج. ا. ایران (1388). جدول داده- ستاده 1383، تهران. بهبودی، داود، اصغرپور، حسین و قزوینیان، محمدحسین (1387). «بررسی رابطة مصرف کل برق و رشد اقتصادی»، مجلةمطالعات اقتصاد انرژی، (5)17، 57-72. بهبودی، داود، فلاحی، فیروز و برقی گلعذانی، اسماعیل (1389). «عوامل اقتصادی و اجتماعی مؤثر بر انتشار دی‌اکسید کربن در ایران (1346-1383)»، مجلة تحقیقات اقتصادی، 90، 1-17. شرزه‌ای، غلامعلی و حقانی، مجید (1388). «بررسی رابطة علّی میان انتشار کربن و درآمد ملی با تأکید بر نقش مصرف انرژی»، مجلةتحقیقات اقتصادی، 87، 75-90. وزارت نیرو، معاومت برنامه‌ریزی کلان انرژی (1389). ترازنامة انرژی، تهران. Asafu Adjaye, J. (2000). The relationship between energy consumption, energy prices and economics growth: time series evidence from Asian developing countries, Energy Economics, 22, 615-625. Devarajan, S. & Delfin, SG. (1998). The simplest dynamic general equilibrium model of a open economy, Journal of Policy Modeling, 20 (6), 677-714. Hatzigeorgiou, E. et al. (2011). CO2 emissions, GDP and energy intensity: a multivariate co- integration and causality analysis for Greece, 1977-2007, Applied Energy, 88(4), 1377-1385. Huang, B.N. et al. (2008). Casual relationship between consumption and GDP growth revisited: a dynamic panel data approach, Ecological Economics, 67, 41-54. IEA. (2010). World energy outlook. Paris, France, www.iea.org Klodt, H. (1994). Energy consumption and structural adjustment: the case of West Germany, Structural Change and Economic Dynamics, 5(1), 177-185. Krey, V., Martinsen, D. & Wagner, H.J. (2007). Effects of stochastic energy prices on long-term energy-economic scenarios. Energy, 32, 2340-2349. Martinsen, D., Kery, V. & Markewitz, H. (2007). Implications of high energy prices for energy system and emissions: the response from an energy model for Germany, Energy Policy, 35, 4504-4515. Mehrara, M. (2007). Eenergy consumption and economic growth: the case of oil exporting countries, Energy Policy, 35, 2939-2945. Nanthakumar, L. & Subramaniam, T. (2010). Dynamic co-integration link between energy consumption and economic performance: empirical evidence from Malaysia. International Journal of Trade, Economics and Finance, 11(3). www.ijtef.org/papers/47-F473.pdf. Noor, S. & Siddiqi, M.W. (2010). Energy consumption and economic growth in South Asian countries: a co-integration panel analysis. International Journal of Human and Social Sciences, 5, 14, www. waset.org. Paltsev, S. et al. (2005). The MIT emissions prediction and policy analysis (EPPA) model: version 4. MIT University.,www. globalchange.mit.edu/files/document/MITJPSPGC_Rpt125.pdf Rout, U.K., Akimoto, K., Sano, F., Oda, J., Homma, T. & Tomoda, T. (2008). Impact assessment of the increase in fossil fuel prices on the global energy system, with and without CO2 concentration stabilization. Energy Policy, 36, 3477–3484. 21.    Schipper, L. (2008). Automobile fuel economy and CO2 emissions in industrialized countries: troubling trends through 2005-2006. Transportation Research Board of the National Academies, Washington, DC. www. pdf.wri.org.
J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53190 مقاله پژوهشی همکاری اعضای منتخب مجمع کشورهای صادرکنندة گاز در صادرات LNG رویکرد نظریة بازی‌های همکارانه همکاری اعضای منتخب مجمع کشورهای صادرکنندة گاز در صادرات LNG رویکرد نظریة بازی‌های همکارانه تکلیف عاطفه استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی 22 12 2014 49 4 835 868 20 01 2014 30 09 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53190.html

پیشرفت‌های اخیر در تولید و انتقال LNG این امکان را فراهم ساخته است که صادرات گاز طبیعی به صورت LNG از اهمیت بسزایی در تجارت جهانی گاز در آینده برخوردار باشد. در این مقاله، با بررسی ساختار هزینة حمل LNG و الگوی جغرافیایی تجارت جهانی آن، ماتریس هزینة حمل LNG از کشورهای منتخب صادرکنندة عضو مجمع به کشورهای منتخب واردکنندة LNG مدون شده است. به کمک این ماتریس، همکاری کشورهای منتخب عضو مجمع در صادرات LNG با رویکرد بازی‌های همکارانه به عنوان یک مطالعة موردی بررسی و، ضمن بیان ائتلاف‌های ممکن، توابع مشخصه و صرفه‌جویی‌های حاصل از ائتلاف محاسبه شده است. تخصیص عقلایی پایدار بر مبنای هستة بازی و تخصیص مازاد صرفه‌جویی بر اساس ارزش‌های شپلی برای عمومی‌ترین ائتلاف ممکن بین کشورهای منتخب نیز محاسبه شده است. این پژوهش را می‌توان نخستین کوششی دانست که در آن، با استفاده از آمارهای واقعی، همکاری کشورهای منتخب مجمع در تجارت LNG با رویکرد نظریة بازی‌های همکارانه بررسی شده است، از این رو، می‌توان از آن برای توصیه‌های سیاستی استفاده نمود.

 ارزش‌های شپلی بازی‌های همکارانه گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) مجمع کشورهای صادرکنندة گاز طبیعی (GECF) پاک‌سرشت، سعید (1389). «آشنایی با صنعت گاز ایران و جهان»، فصل نوزدهم از کتاب صنعت نفت و گاز به زبان غیر فنی، مستند 32 کارگاه پژوهشی،به کوشش عاطفه تکلیف (پائیز 1391)، تهران: انتشارات کمیل، 577 ـ 603. ترکان، اکبر (1391). «نقش گاز طبیعی در امنیت ملی ایران، روسیه، و قطر؛ مطالعة تطبیقی»، فصلنامةراهبرد اقتصادی، فصلنامة علمی- پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک، 1 (1)، 145 ـ 198. تکلیف، عاطفه (1389). «استراتژی بلندمدت اوپک با توجه به تحولات بازار جهانی نفت»، فصلنامةراهبرد اقتصادی، فصلنامة علمی- پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک، 57، 133 ـ 154. تکلیف، عاطفه (1389). صنعت نفت و گاز به زبان غیر فنی، مستند 32 کارگاه پژوهشی، به کوشش عاطفه تکلیف (پاییز 1391)، تهران: انتشارات کمیل، 966 ص. تکلیف، عاطفه (1391). «امکان‌پذیری همکاری یا رقابت بین اعضای مجمع کشورهای صادرکنندة گاز در صادرات گاز طبیعی از طریق خط لوله»، فصلنامةاقتصاد محیط زیست و انرژی، 5، ۴۹ ـ 79. جعفرزاده، امیر و نیسی، عبدالساده (1391). «تحلیل سیاست صادرات گاز به کشورهای هند و پاکستان در چارچوب نظریة بازی‌ها»، فصلنامةاقتصاد محیط زیست و انرژی، 1 (2)، ۷۳ ـ 91. درخشان،‌ مسعود (1381). «اوپک و منافع ملی»، مجلس و پژوهش،‌ ویژه‌نامة نفت و منافع ملی،‌ 9 (34)، ۱۳ ـ 66. درخشان، مسعود (1389). «ملاحظات استراتژیک در تدوین سیاست‌گذاری‌های بالادستی نفت و گاز کشور»، نشریةراهبرد، فصلنامة علمی- پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک، ویژه‌نامة اقتصادی، 57، ۱۰۹ ـ 132. درخشان، مسعود (1391). «امنیت انرژی و تحولات آیندة بازارهای نفت و گاز»، نشریةراهبرد، فصلنامة علمی- پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک، 21 (64)، ۱۵۹ ـ 188. عبدلی، قهرمان (1386). نظریة بازی‌ها و کاربردهای آن (بازی‌های ایستا و پویا با اطلاعات کامل)، تهران: انتشارت جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران، 453 ص. عبدلی، قهرمان (1391). نظریة بازی‌ها و کاربردهای آن (بازی‌های اطلاعات ناقص، تکاملی و همکارانه)، تهران: انتشارت سمت، 352 ص. عبدلی، قهرمان و عمیدی، پژمان (1391). «بررسی تأثیر تشکیل کارتل گازی بر روند استخراج ذخایر با رویکرد نظریة بازی»، فصلنامةاقتصاد محیط زیست وانرژی، 1 (4)، ۱۱۷ ـ 144. عبدلی، قهرمان و ماجد، وحید (1391). «بررسی رفتار اوپک در قالب یک بازی همکارانه»، فصلنامةتحقیقات مدل‌سازی اقتصادی، 7، ۲۷ ـ 50. مهدوی عادلی، محمدحسین، فلاحی، محمدعلی، عبدلی، قهرمان، و دهنوی، جلال (1391). «تدوین بازی همکارانه بین کشورهای عضو مجمع کشورهای صادرکنندة گاز در زمینة صادرات گاز از طریق خط لوله». فصلنامةمطالعاتاقتصاد انرژی، 9 (35)، ۱ ـ 21. مهرابی راد، سینا (1391). «یک مدل نظریة بازی همکارانه برای تحلیل خط لولة صلح»، رسالة کارشناسی ارشد، دانشکدة اقتصاد دانشگاه تهران، به راهنمایی دکتر قهرمان عبدلی و مشاورة دکتر علی امامی میبدی. Bahgat, G. (2008). Gas OPEC? Rhetoric versus Reality. The Journal of Social, Political, and Economic Studies, Washington, Fall, 33 (3), 281-295. BP Statistical Review of World Energy (2012). http://www.bp.com. Brito, D.L. & Hartley, P.R. (2007). Expectations and the Evolving World Gas Market. Energy Journal, 28 (1), 1-24. BP Energy Outlook 2035 (2014). bp.com/energyoutlook, January. Dixit, A. & Skeath, S. (1999). Games of Strategy, W.W. Norton & Company. Engevall, S., Göthe-Lundgren, M. & Värbrand, P. (1998). The Traveling Salesman Game: An Application of Cost Allocation in a Gas and Oil Company, Annals of Operations Research, 82(1), 453-472. Finon, D. (2007). Russia and the “Gas-OPEC”: Real or Perceived Threat?. IFRI Russia/NIS Center, Paris. Finon, D. (2011). The EU Foreign Gas Policy of Transit Corridors: Autopsy of the Stillborn Nabucco Project, OPEC Energy Review, March, 47-69. Gabriel, S.A., Rosendahl, K.E., Egging, R. & Siddiqui, H.G.S. (2012). Cartelization in Gas Markets: Studying the Potential for a "Gas OPEC". Energy Economics, 34, 137-152. GECF (2012). The Study on the Cost of Gas Transportation. Energy and Gas Market Analysis Department, September. GECF Secretariat (2012). Energy and Gas Market Analysis, www.gecf.org. Greaker, M. & Sagen, E. (2008). Explaining Experience Curves for New Energy Technologies: A Case Study of Liquefied Natural Gas. Energy Economics, 30, 2899-2911. Holz, F., Hirschhausen, C.V. & Kemfert, C. (2008). A Strategic Model of European Gas Supply (GASMOD). Energy Economics, 30(3), 766-788. Huntington, H.G. (2009). World Natural Gas Markets and Trade: A Multi-Modeling Perspective. The Energy Journal, Special Issue. International Energy Agency (2013). World Energy Outlook. Jaffe, A.M. & Soligo, R. (2006). Market Structure in the New Gas Economy: Is Cartelization Possible? in D.G. Victor, A.M. Jaffe & Hayes, M.H. (Eds.). Natural Gas and Geopolitics: From 1970-2040, Chapter 12, Cambridge University Press. Jensen, J.T. (2003). The LNG Revolution, Energy Journal, 24(2), 14-58. Kiselev, V.Yu. (2005). Cooperative Games: Historical Problems, Modern Theory, The Mathematical Intelligencer, 27(3), 33-40. Maskin, E. (2003). Coalitional Bargaining with Externalities. Keynote Lecture for the European Economic Association Conference, Stockholm. Massol, O. & Tchung-Ming, S. (2010). Cooperation Among Liquefied Natural Gas Supplier: Is Rationalization the Sole Objective?. Energy Economics, 32, 933-947. Moryadee, S., Steven, A., Gabriel, H. & Avetisyan, G. (2014). Investigating the Potential Effect of US LNG Exports on Global Natural Gas Markets. Energy Strategy Reviews, 2, 273-288. Neumann, A. (2009). Linking Natural Gas Markets: Is LNG Doing Its Job?. The Energy Journal, Special Issue: World Natural Gas Markets and Trade: A Multi-Modeling Perspective, 187-199. Orttung, R.W. & Overland, I. (2011). Russia and the Formation of Gas Cartel, Problems of Post-Communism, 58(3), 53-66. Paltsev, S. (2014). Scenario for Russia’s Natural Gas Export to 2050, Energy Economics, 42, 262-270. Rosendahl, K.E. & Sagen, E.L. (2009). The Global Natural Gas Market: Will Transport Cost Reductions Lead to Lower Prices?. Energy Journal, 30(2), 17-40. US Energy Information Administration (2012). Annual Energy Outlook with Projections to 2035, June. Wagbara, O.N. (2007). How Would the Gas Exporting Countries Forum Influence Gas Trade?. Energy Policy, 35, 1224-1234. Wood, D.A. (2012). A Review and Outlook for the Global LNG Trade, Journal of Natural Gas Science and Engineering, 9, 16-22. www.cedigaz.com www.globallnginfo.com
J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53191 مقاله پژوهشی برآورد ارزش در معرض ریسک با وجود ساختار وابستگی بین بازدهی‏های مالی: رهیافت مبتنی بر توابع کاپولا برآورد ارزش در معرض ریسک با وجود ساختار وابستگی بین بازدهی‏های مالی: رهیافت مبتنی بر توابع کاپولا کشاورز حداد غلامرضا دانشیار، دانشگاه صنعتی شریف، دانشکدة مدیریت و اقتصاد حیرانی مهرداد کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه صنعتی شریف 22 12 2014 49 4 869 902 26 05 2014 30 09 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53191.html

شناسایی ساختار وابستگی بین دارایی‏های مالی و تأثیر آن در سنجه‏های ریسک همچون ارزش در معرض ریسک دارایی‏های مالی از موضوعات مورد توجه محققان است. اما، یکی از چالش‏های موجود بر سر راه این هدف، مدل‏سازی توزیع‏های توأم در ادبیات اقتصاد مالی است. کاپولا‌ها توابع توزیع توأم را به توزیع حاشیه‌ای تکین هر یک از متغیرها متصل کرده و ساختار وابستگی داده‏های چندمتغیره را به‌خوبی توصیف می‏کنند. در این پژوهش با انواع مختلف توابع کاپولا و مدل‏های واریانس ناهمسان شرطی تعمیم‏یافتهْ ساختار وابستگی بین دو شاخص قیمتی محصولات شیمیایی و دارویی بورس تهران در بازة زمانی دی 1383 تا اسفند 1391 ارزیابی می‌شود و تأثیر ساختار وابستگی در برآورد ارزش در معرض ریسک سبد دارایی متشکل از آن‌ها بررسی می‏شود. نتایج تجربی پژوهش نشان می‏دهد وابستگی ساختاری نامتقارنی بین محصولات شیمیایی و دارویی بورس تهران وجود دارد. همچنین، یافته‏ها حاکی از دقت و کفایت بیشتر رهیافتCopula-GARCH نسبت به مدل‏های متداول در پیش‏بینی ارزش در معرض ریسک سبد دارایی همچون M-GARCH، DCC-GARCH، EWMA،و روش‏های شبیه‌سازی تاریخی است.

 ارزش در معرض ریسک پس‏آزمایی تابع کاپولا ساختار وابستگی واریانس ناهمسانی شرطی تعمیم‌یافته سایت رسمی بورس اوراق بهادار تهران http://www.irbourse.com/ مفتخر دریایی‌نژاد، کبری و کشاورز حداد، غلامرضا (1391). اثر سرایت بازده و تلاطم در برآورد ارزش در معرض ریسک سبد دارایی متشکل از طلا، ارز و سهام. پایان‎نامة کارشناسی ارشد، دانشکدة مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف. Aloui, A., Ben Aıssa, M.S., Nguyen, D.K., (2011). Global financial crisis, extreme interdependences, and contagion effects: the role of economic structure? Journal of Banking and Finance 35 (1), 130–141. Ang, A. and Bekaert, G. (2002). International asset allocation with regime shifts, Review of Financial Studies, 15 (4), 1137–1187. Ang, A., Chen, J., and Xing, Y. (2006). Downside risk, Review of Financial Studies, 19 (4), 1191–1239. Boubaker, H. and Sghaier, N. (2013). Portfolio optimization in the presence of dependent financial returns with long memory: A copula based approach, Journal of Banking and Finance, 37 (2), 361-377. Canela, M.A. and Collazo, E.P. (2006). Modelling dependence in latin american markets using copula functions, Working paper, Universitat de Barcelona. Cherubini, U., Luciano, E., & Vecchiato, W. (2004). Copulas methods in Finance J. Wiley. Chollete, L., de la Pena, V., Lu, C-C., (2011). International diversification: a copula approach. Journal of Banking and Finance 35 (2), 403–417. Clayton, D.G. (1978). A model for association in bivariate life tables and its application in epidemiological studies of familial tendency in chronic disease incidence, Biometrika, 65 (1), 141–151. Costinot, A. and, Thierry, R and Teiletche, J.(2000). Revisiting the Dependence between Financial Markets with Copulas, Working paper. Das, S.R. and Uppal, R. (2004). Systemic risk and international portfolio choice, Journal ofFinance, 59 (6), 2809–2834. de Melo Mendes, B.V., Kolev, N., (2008). How long memory in volatility affects true dependence structure. International Review of Financial Analysis 17 (5),  1070– 1086. Di Clemente. A. and Romano, C. (2004). Measuring and optimizing portfolio credit risk: acopula-based approach, Economic Notes, 33 (3), 325–357. Dias, A. and Embrechts, P.(2003). Dynamiccopulamodelsformultivariatehigh-frequency data in finance, Working Paper, ETH Zurich: Department of Mathematics. Embrechts, P., McNeil, A.J. and Straumann, D. (1999). “Correlation: pitfalls and alternatives a short, RISK Magazine, 69–71. Embrechts, P., McNeil, A.J. and Straumann, D. (2002). Correlation and dependence in risk management: properties and pitfalls, In: Dempster, M.A.H. (Ed.), RiskManagement: Value at Risk and Beyond, Cambridge University Press, Cambridge. Engle, R.F. (2002). Dynamic conditional correlation: a simple class of multivariate generalized autoregressive conditional heteroskedasticity models, Journal ofBusiness and Economic Statistics, 20 (3), 339–350 Engle, R.F., (1982). Auto-regressive conditional heteroskedasticity with estimates of the variance of United Kingdom inflation. Econometrica 50 (4), 987_1007. Fantazzini, D. (2008). Copula’s conditional dependence measures for portfoliomanagement and Value at Risk, Working paper, SFB 649, University of Konstanz (Germany): Chair of Economics and Econometrics. Garcia, R., Tsafack, G., (2011). Dependence structure and extreme comovements in international equity and bond markets. Journal of Banking and Finance 35 (8), 1954–1970. Giacomini, E. and Hardle, W. (2005). Value-at-Risk calculations with time varying copulae, Discussion paper, Humboldt University of Berlin: Institute Statistics and Econometrics. Glosten, L.R., R. Jagannathan and D. Runkle (1993), On the Relation Between the Expected Value and the Volatility of the Nominal Excess Return on Stocks, Journal of Finance, 48, 1779-1801. Hartmann, P., Straetmans, S. and de Vries, C.G. (2004). Asset market linkages in crisis periods, Review of Economics and Statistics, 86 (1), 313–326. He, X. and Gong, P. (2009). Measuring the coupled risks: a copula-based CVaR model, Journal of Computational and Applied Mathematics, 223 (2), 1066–1080. Hotta, L.K. and Palaro, H.P. (2006). Using conditional copula to estimate Value at Risk, Journal of Data Science, 4 (1), 93-115. Hotta, L.K., Lucas, E.C. and Palaro, H.P. (2008). Estimation of VaR using copula and extreme value theory, Multinational Financial Journal, 12 (3/4), 205-218. Hu, L., (2006). Dependence patterns across financial markets: a mixed copula approach. Applied Financial Economics 16 (10), 717–729. Hung, J.J., Kuo, L., Liang, H. and Lin, W.F. (2009). Estimating value at risk of portfolio by conditional copula-GARCH method, Insurance: Mathematics and Economics, 45 (2009) 315_324 Hurlimann, W. (2004). Fitting bivariate cumulative returns with copulas, Computational Statistics & Data Analysis, 45 (2), 355-372. Ignatievay, K., Platen, E., (2010). Modelling co-movements and tail dependency in the international stock market via copulae. Asia-Pacific Financial Markets 17 (3), 261–302. Jondeau, E., Rockinger, M., (2003). Conditional volatility, skewness and kurtosis: existence, persistence, and comovements. Journal of Economic Dynamics and Control 27 (10), 1699–1737. Kole, E., Koedijk, K., Verbeek, M., (2005). Testing Copulas to Model Financial Dependence. Working paper, RSM Erasmus University Martinelli, L. and Meyfredi, J.C. (2007). A copula approach to Value-at-Risk estimation for fixed-income portfolios, The Journal of fixed income, summer, 17, 1. McNeil, A.J., Frey, R., and Embrechts, P. (2005). Quantitative Risk Management: Concepts, techniques and tools, Princeton University Press, New Jersey. Micocci, M., and masala.G, )2005). Pricing pension funds guarantees using a copula approach. Available online at www.  ctuaries.org/AFIR/colloguia/Maastricht/Micocci_Masala.pdf Necula, C. (2010). Modeling the dependency structure of stock index returns using a copula function approach, Romanian Journal of Economic Forecasting, 13 (3). Nelsen, R., (1999). An Introduction to Copulas. Springer, New York. Ozun, A. and Cifter, A. (2007). Portfolio value-at-risk with time-varying copula: Evidence from the Americans, Marmara University, MPRA Paper, No. 2711. Palaro, H.P. and Hotta, L.K. (2006). Using conditional copula to estimate Value at Risk, Journal of Data Science, 4 (2006), 93-115. Patton, A. (2004). On the out-of-sample importance of skewness and asymmetric dependence for asset allocation, Journal of Financial Econometrics, 2 (1), 130–168. Poon, S-H., Rockinger, M. and Tawn, J. (2004). Modeling extreme-value dependence in international stock markets, Statistica Sinica, 13, 929–953. Rockinger, M., Jondeau, E., (2001). Conditional dependency of financial series: An application of copulas. Working paper NER # 82. Banque de France. Paris. Rodriguez, J.C., (2007). Measuring financial contagion: a copula approach. Journal of Empirical Finance 14 (3), 401–423. Sklar, A., (1959). Fonctions de repartition a n dimensions et leurs marges. Publications de l'Institut Statistique de l'Universite de Paris 8, pp. 229_231. Song, P. X.-K.(2000) ,Multivariate dispersion models generated from gaussian copula. Scandinavian Journal of Statistics, 27(2):305–320 Sun, W., Rachev, S., Fabozzi, F.J., Kalev, P., (2009). A new approach to modeling comovement of international equity markets: evidence of unconditional copulabased simulation of tail dependence. Empirical Economics 36 (1), 201–229. Susmel, R. (2001). Extreme observations and diversification in Latin American emerging equity markets, Journal of International Money and Finance, 20 (7), 971–986. Tsafack, G. (2009). Asymmetric dependence implications for extreme risk management, Journal of Derivatives, 17 (1), 7–20. Wang, K., Chen, Y.H., and Huang, S.W. (2011). The dynamic dependence between the Chinese market and other international stock markets: A time-varying copula approach, International Review of Economics and Finance, 20 (4), 654-664. Wang, Y.C., Wu, J.L., and Lai, Y.H. (2013). A revisit to the dependence structure between the stock and foreign exchange markets: A dependence-switching copula approach, Journal of Banking and Finance, 37 (5), 1706-1719.
J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53193 مقاله پژوهشی آموزش و منافع اقتصادی تشکیل خانواده: آزمونی از اثر بهره وری متقاطع آموزش و منافع اقتصادی تشکیل خانواده: آزمونی از اثر بهره وری متقاطع مهربانی وحید استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران 22 12 2014 49 4 903 925 18 11 2013 30 09 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53193.html

بحث و پژوهش در زمینة منافع اقتصادی ازدواج بخشی از مطالعات حوزة اقتصاد خانواده است. در این مقاله به بررسی منافعِ اقتصادی ازدواج به صورت افزایش درآمد زوجین پرداخته شده و فرضیة اصلیِ مبتنی بر آن موسوم است به «اثر بهره‏وری متقاطع». بر پایة این فرضیه، سرمایة انسانی به‌ویژه آموزشِ یکی از زوجین اثر مثبت در سطح درآمد همسر او دارد. شواهد به‌دست‌آمده از شهر تهران در این مطالعه حاکی از آن است که اثر بهره‏وری متقاطع برای هر دوی زوجین وجود دارد، در حالی که در مطالعات خارجی غالباً این ارتباط از زنان به سوی مردان برقرار است. نتایج نشان می‏دهد یک سال افزایش آموزش زنان به طور متوسط به افزایش درآمد شوهران آن‏ها به میزان 85/2 درصد می‌انجامد. در حالی که یک سال افزایش آموزش مردان درآمد همسران آن‏ها را به طور متوسط 3 درصد افزایش می‏دهد. مکمل‌بودن آموزش زوجین از دیگر یافته‏های این مطالعه است.

 آموزش ازدواج بهره‏وری متقاطع درآمد سرمایة انسانی بانک مرکزی (1392). شاخص‏های عمدۀ اقتصادی سال 1391، ادارۀ روابط عمومی. سازمان ثبت احوال کشور (1392). آمار رویدادهای حیاتی. سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران (1390). آمارنامة شهر تهران 1389: سالنامة آماری شهر تهران، تهران: انتشارات سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران. کلینی رازی (1362). الفروع من الکافی، تهران: دارالکتب الاسلامیه. مهربانی، وحید (1387). «تأثیر آموزش بر فقر و نابرابری درآمدها»، مجلة تحقیقات اقتصادی، 43(82)، ۲۱۱ ـ 225. Ahituv, A. & Lerman R.I. (2005). How Do Marital Status, Wage Rates and Work Commitment Interact?, IZA Discussion Paper, No. 1688. Bartlett, R.L. & Callahan, C. (1984). Wage Determination and Marital Status: Another Look, Industrial Relations, 23(1), 90-96. Becker, G.S. (1973). A Theory of Marriage: Part I, The Journal of Political Economy, 81(4), 813-846. Becker, G.S. (1985). Human Capital, Effort and the Sexual Division of Labor, Journal of Labor Economics, 3(1), Part 2, S33-S58. Becker, G.S. (1993a). A Treatise on the Family, Enlarged Edition, Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. Becker, G.S. (1993b). Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education, Chicago and London: The University of Chicago Press. Benham, L. (1974). Benefits of Women's Education within Marriage, The Journal of Political Economy, 82(2),Part 2, S57-S71. Grossbard-Shechtman, S.A. & Neuman, S. (1991). Cross-productivity Effects of Education and Origin on Earnings: Are They Really Reflecting Productivity?, Handbook of Behavioral Economics, 2A, 125-145. Hewitt, B., Western, M. & Baxter, J. (2002). Marriage and Money: The Impact of Marriage on Men's and Women's Earnings, Australian Sociological Conference, Discussion Paper-007. Huang, C., Li, H., Liu, P.W. & Zhang, J. (2006). Why Does Spousal Education Matter for Earnings? Assortative Mating or Cross-Productivity, Chinese University of Hong Kong, Department of Economics. Israel, G.D. (2009). Determining Sample Size, University of Florida, Department of Agricultural Education and Communication. Jarvis, S. & Jenkins, S.P. (1999). Marital Splits and Income Changes: Evidence from the British Household Panel Survey, Population Studies, 53(2),237-254. Kenny, L.W. (1978). Male Wage Rates and Marital Status, NBER Working Paper Series, No. 271. Kenny, L.W. (1983). The Accumulation of Human Capital During Marriage by Males, Economic Inquiry, 21(2), 223-231. Mincer, J.A. (1974). Age and Experience Profiles of Earnings, in Schooling, Experience and Earnings, Edited by Jacob A. Mincer, Cambridge: Columbia University Press, pp. 64-82. Parsons, D.O. (1977). Health, Family Structure and Labor Supply, The American Economic Review, 67(4), 703-712. Rosen, S. (1988). Human Capital, in the New Palgrave: A Dictionary of Economics, Edited by John Eatwell, Murray Milgate and Peter Newman, London and Basingstoke: The Macmillan Press Limited. Schoeni, R.F. (1995). Marital Status and Earnings in Developed Countries, Journal of Population Economics, 8(4), 351-359. Scully, G.W. (1979). Mullahs, Muslims and Marital Sorting, The Journal of Political Economy, 87(5), Part 1, 1139-1143. Sigle-Rushton, W. & McLanahan, S. (2002). For Richer or Poorer? Marriage as an Anti-Poverty Strategy in the United States, Population, (English Edition), 57(3), 509-526. Waite, L.J. (1995). Does Marriage Matter?, Demography, 32(4), 483-507. Welch, F. (1974). Benefits of Women's Education within Marriage: Comment, The Journal of Political Economy, 82(2), Part 2, S72-S75. Yamamura, E. & Mano, Y. (2011). An Investigation into the Positive Effect of an Educated Wife on her Husband's Earnings: The Case of Japan in the Period Between 2000-2003, Munich Personal RePEc Archive Paper No. 31097.
J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53192 مقاله پژوهشی بررسی آزمون قانون اوکان در اقتصاد ایران با تأکید ویژه بر ساختار جمعیتی بررسی آزمون قانون اوکان در اقتصاد ایران با تأکید ‏ویژه بر ساختار جمعیتی دادگر یداله استاد اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهید بهشتی نظری روح الله دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد فهیمی فر فاطمه دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشگاه علامه طباطبایی 22 12 2014 49 4 927 959 17 01 2014 30 09 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53192.html

از موضوعات محوری در اقتصادْ تغییر میزان جمعیت و پیوند آن با دیگر متغیرهاست. چنانچه افزایش جمعیت با تمهیدات اقتصادی لازم سازگار باشد، به بهبود رشد اقتصادی و توسعه می‌انجامد. برعکس، رشد جمعیت بدون توجه به سازگاری دیگر ساختارها می‌تواند مشکل‌آفرین باشد. این مطالعه، با توجه به قانون اوکان، از تلفیق روش‏های سیستم دینامیک و اقتصادسنجی، الگویی را شبیه‌سازی کرده تا عوامل اثرگذار در رشد اقتصادی، قانون اوکان، رفاه اجتماعی، و میزان ازدواج و زاد و ولد را شناسایی نماید. داده‏ها مربوط به دورة ۱۳۵۳ ـ  ۱۳۸۹ و پیش‏بینی‏ها تا افق سال 1404 است. نتایج نشان ‏می‏دهد که متغیّرهای سرمایة انسانی و نیروی کار در رشد اقتصادی اثری مثبت و معنی‏دار دارد. رشد اقتصادی با بیکاری رابطة معکوس دارد. میزان بیکاری و تورم در شاخص رفاه اجتماعی اثر منفی دارد. شاخص رفاه اجتماعی و نسبت زنان 15 تا 44 سال به جمعیت 15 تا 64 سال اثر مثبت و معنی‏داری در ازدواج دارد. اثر سرمایة انسانی در ازدواج منفی است. اثر تورم و درآمد ملی سرانه در زاد و ولد منفی است. بررسی عملکرد تولید ناخالص داخلی با اعمال چهار سناریوی جمعیتی نشان داد که میانگین درصد تغییرات تا سال 1404 بین 17/0- تا 38/0 است.

 بیکاری جمعیت رشد اقتصادی رفاه اجتماعی قانون اوکان آرمن، سیدعزیز و وحیدر‏زادی، حسین (1391). «بررسی رابطة بین رشد اقتصادی و بیکاری در ایران»، مجموعه مقالات همایش ملی جهاد اقتصادی، دانشگاه مازندران، مهر، 1 ـ 12. بانک مرکزی، بانک اطلاعاتی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. خیابانی، ناصر (1380). «سیاست‏های کاهش عدم تعادل‏های بازار کار و افزایش رشد اقتصادی در ایران، فصلنامة راهبرد، 20، 78 ـ 96. دورنبوش، رودیگر و فیشر، استانلی (1382). اقتصاد کلان، ترجمة محمدحسین تیزهوش تابان، چ 5، سروش. رضوی، مهدی و مشرقی، رسام (1383). «تحلیل دینامیکی اشتغال در اقتصاد ایران (بررسی موردی قانون اکان)»، پژوهش‌های اقتصادی ایران، ش 18، بهار. فاتحی، محمدحسین (1384). «اشتغال و بیکاری در دولت نهم»، فصلنامة مجلس و پژوهش، ش 49 ـ 50، 163 ـ 194. Adanu, K. (2005). A Cross-Province Comparison of Okun’s Coefficient for Canada, Applied Economics, 37, 561-570. Alam, S.A., Ahmed, M.H. & Butt, M.S. (2003). The dynamics of fertility, family planning and female education in Pakistan, Journal of Asian Economics, 14. Altig, D., Fitzgerald, T. & Rupert, P. (1997). Okun's Law Revisited: Should We Worry about Low Unemployment?, Federal Reserve Bank of Cleveland, Economic Commentary. May 15. Attfield, C.L.F.  &Silverstone, B. (1988). Okun's law, cointegration and gap variables. Journal of Macroeconomics, 20,625-637. Becker, G.S. (1960). An economic analysis of fertility. In UniversitiesـNational Bureau Committee for Economic Research (Eds.), Demographic and economic change in developed countries (pp. 209-31). Princeton: Princeton University Press. Becker, G. (1965). A theory of the allocation of time, Economic Journal, 75, 493-517. Becker, G. (1981). A treatise on the family. Cambridge, MA: Harvard University Press. Birdsall, N. (1988). Economic approaches to population policy. In H. Chenery, and T.N. Srinivasan (Eds.), Handbook of development economics, 1. Amsterdam: North-Holland. Blinder, A.S. (1997). Is there a Core of Practical Macroeconomics that we should All Believe? American Economic Review, 87, 240-43. Christopoulos, D. (2004). The relationship between output and unemployment: Evidence from Greek regions, Papers in Regional Science, 83, 611-620. Easterlin, R.A. (1969). Toward a socio-economic theory of fertility: A survey of recent research on economic factors in American fertility. In S.J. Behrman, Leslie Corsa, & Ronald Freedman (Eds.), Fertility and family planning: A world view (pp. 127-56), Ann Arbor: University of Michigan Press. Freeman, D. (2000). A regional test of Okun’s Law, International Advances in Economic Research, 6, 557-570. Forrester, J.W. (1991). World Dynamics, Wright- Allen Press. Harris, R. & Silverstone, B. (2001). Testing for asymmetry in Okun’s law: A cross-country comparison, Economics Bulletin, 5, 1-13. Gordon, R.J. (1984). Unemployment and potential output in the 1980s, Brookings Papers on economic Activity, 15, 537-564. Handa, S. (2000). The Impact of Education, Income, and Mortality on Fertility in Jamaica, World Development,28, 1. Hsing, Y. (1991). Unemployment and the GNP Gap: Okun's Law Revisited, Eastern Economic Journal, 17, 409-16. Huang, H.C. & Lin, S.C. (2008). Smooth-time-varying Okun's coefficients, Economic Modelling, 25, 363-375. Kennedy, B.P. (2009). State Level Tests of Okun’s Coefficient. Ph.D. Thesis, George Mason University. Khan, M.A., Saboor, A, Mian, S.A. & Anwar, A. (2013). Modeling the relationship between GDP and unemployment for Okun’s law specific to Pakistan during 1976-2010, Theoretical and Applied Economics, XX, 10(587), 71-78. Lal, I., Muhammad, S.D., Jaliland, A. & Hussain, A. (2010). Test of Okun’s Law in Some Asian Countries Co-Integration Approach, European Journal of Scientific Research, 40(1), 73 -80. Lee, J. (2000). The robustness of Okun's law: evidence from OECD countries‏. Journal of Macroeconomics, Access by: www.elsevier.com/locate/econbase. Leibenstein, H. (1974). An economic interpretation of the economic theory of fertility: Promising path or blind alley?, Journal of Economic Literature, 12, 457-479. Moazzami, B. & Dadgostar, B. (2009). Okun’s Law Revisited: Evidence From OECD Countries, International Business & Economics Research Journal, 8(8), 21-24. Moosa, I.A. (1997). A cross-country comparison of Okun’s coefficient, Journal of Comparative Economics, 24, 335-356. Okun, A. (1962). Potential GNP: Its Measurement and Significance, American Statistical Association, Proceeding of the Business and Economics Statistics Section,  Alexandria, VA: American Statistical Association, 98-103. Okun, A. (1970). The political economy of prosperity, New York: Norton. Perman, R. & Tavera, C. (2004). Testing for convergence of the Okun’s law coefficient in Europe, (Discussion Papers in Economics, 04–12). University of Stractchclyde,2, 251-270. Reich, M. (2012). The Rising Strength of Management, High Unemployment and Slow Growth: Revisiting Okun’s Law. Working Paper Series, Institute for Research on Labor and Employment, UC Berkeley, November 26. Villaverde, J. & Maza, A. (2009). The robustness of Okun’s law in Spain. 1980-2004: Regional evidence, Journal of Policy Modeling, 31, 289-297. Weber, C. (1995). Cyclical output, cyclical unemployment, and Okun’s coefficient: a new approach. Journal of Applied Econometrics, 10, 433-445. Weiner, S.E. (1993). New Estimates of the Natural Rate of Unemployment, Federal Reserve Bank of Kansas City Economic Review, 78, 53-69. World Bank (2013). World Development Indicators. CD-ROM. Washington, DC. World Bank (2014). Doing Business 2014, World Bank.
J. Econ. Res. دانشگاه تهران تحقیقات اقتصادی 0039-8969 دانشگاه تهران 36 10.22059/jte.2014.53194 مقاله پژوهشی اثر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر توسعة تجارت درون‌صنعتی دوجانبة ایران و ترکیه اثر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر توسعه تجارت درون صنعتی دو جانبه ایران و ترکیه طیبی سید کمیل استاد، دانشکدة علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان یزدانی مهدی استادیار، دانشکدة علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی زمانی زهرا دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکدة علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان کریمیان سمیه کارشناس ارشد اقتصاد 22 12 2014 49 4 961 983 26 04 2014 30 09 2014 Copyright © 2014, دانشگاه تهران. 2014 https://jte.ut.ac.ir/article_53194.html

تجارت درون‌صنعتی به صادرات و واردات هم‌زمان کالاها و خدماتی اطلاق می‏شود که در یک گروه صنعتی مشابه دسته‌بندی می‏شوند. اهمیت توسعة تجارت درون‌صنعتی بین شرکای تجاری در استفاده از تنوع در یک محصول خاص و همچنین انتقال تکنولوژی و دانش فنی تولید است. ایران نیز در راه پیشرفت و توسعة روابط برون‌مرزی تجاری خود نیازمند الگویی مناسب برای تولید و صادرات کالاها و همچنین واردات مواد و کالاهای مورد نیاز است که از تنوع و فناوری بالایی برخوردار باشند. ترکیه یکی از شرکای تجاری مهم ایران است که، با توجه به همسایگیِ آن با ایران، روابط اقتصادی بین دو کشور نیز به مرور زمان به سمت تجارت درون‌صنعتی گسترش یافته است. با این ‏حال، از عوامل اثرگذار در روابط آتی تجاری دو کشور می‏توان به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی اشاره کرد، که در توسعة تجارت درون‌صنعتی دوجانبه بین آن‌ها می‏تواند بسیار اهمیت داشته باشد. در این مقاله به موضوع مذکور در قالب بررسی یک فرضیه پرداخته شده است. بنابراین، در قالب یک الگوی اقتصادی‌سنجی اثر سرمایه‏گذاری مستقیم خارجی بر تجارت درون‌صنعت ایران و ترکیه در اکثر صنایع کارخانه‏ای، با استفاده از داده‌های تلفیقی، طی دورة 1996 ـ 2010، ارزیابی شده است. ذکر این نکته لازم است که شاخص تجارت درون‌صنعت (IIT) با استفاده از معیار گروبل- لوید‌ و بر اساس طبقه‌بندی دورقمی کدهای (ISIC) محاسبه شده است. نتایج تجربی نشان می‌دهد که جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی‌ اثر مثبت و معنی‎داری در جریان تجارت درون‌صنعتی ایران و ترکیه و توسعة آن داشته است.

 ایران تجارت درون‌صنعتی‌ ترکیه داده‌های تلفیقی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی‌ طبقه‌بندی‌های بین‌المللی (ISIC) آذربایجانی، کریم و ایزدی، گل‌آرا (1384). «تجارت درون‌صنعت ایران با چین؛ نگاهی نو»، فصلنامة پژوهش‌های اقتصادی ایران، 7(26)، 81 ـ 81. راسخی، سعید (1386). «عوامل تعیین‌کنندة خاص کشوری انواع تجارت درون‌صنعت کشورهای در حال توسعه با تأکید بر ایران»، فصلنامة پژوهشنامة بازرگانی، 45، ۲۲۱ ـ 244. راسخی، سعید (1392). «اثر بهره‌وری کل عوامل تولید بر تجارت درون‌صنعت صنایع کارخانه‌ای ایران»، فصلنامة مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 7، 1 ـ 17. نفری، اکبر و راسخی، سعید (1381). «عوامل تعیین‌کنندة خاص کشوری تجارت درون‌صنعت (IIT) در کشورهای در حال توسعه»، فصلنامة پژوهش‌های اقتصادی ایران، 11، ۵۵ ـ ۹۴. Abd-el-Rahman, K. (1991). Firms’ Competitive and National Comparative Advantages as Joint Determinants of Trade Composition, Review of World Economics, Weltwirtschaftliches Archive, 127, 1, 83-97. Arip, A.M., Yee, S.L. & Satoru, M. (2011). An Analysis of Intra-Industry Trade between Japan, Malaysia and China, International Journal of Institutions and Economies, 3(1), 1-30. Balassa, B. & Bauwens, L. (1987). Intra-industry Specialization in a Multi country and Multi-industry Framework, The Economic Journal, 97, 923-939. Bergstrand, J.H. (1990). The Heckscher-Ohlin-Samuelson Model, The Linder Hypothesis and the Determinants of Bilateral Intra-industry Trade, Economic Journal, 100, 1216-1229. Brander, J.A. & Krugman, P.R. (1983). A Reciprocal Dumping Model of International Trade, Journal International Economics, 15, 313-321. Brander, J.A. (1981). Intra-industry Trade in Identical Commodities, Journal International Economics, 11, 1-14. Dautovic, E., Orszaghova, L. & Schudel, W. (2014). Intra-Industry Trade between CESEE Countries and the EU15, European Central Bank, 1719, 1-37, http://www.ecb.europa.eu. Falvey, R.E. (1981). Commercial Policy and Intra-industry Trade, Journal of international economics, 11(4), 495-511. Fontagne, L. & Freudenberg, M. (1997). Intra-Industry Trade: Methodological Issues Reconsidered, CEPII, 97-01. Fukao, K., Hikari, I. & Keiko, I. (2003).Vertical intra industry Trade and Foreign Investment in East Asia, Journal of Japanese International Economies, 17, 468-506. Greenaway, D. & Milner, C. (1983). On the Measurement of Intra-industry Trade, The Economic Journal, 93, 900-908. Grubel, H.G. & Lloyd, P.J. (1975). Intra-Industry Trade: The Theory and Measurement of International Trade in Differentiated Products, London and New York: Wiley. Helpman, E. (1981). International Trade in the Presence Product Differentiation, Economies of Scale and Monopolistic Competition, Journal of International Economics, 11, 305-340 Helpman, E. (1984). A Simple Theory of International Trade with Multinational Corporations, Journal of Political Economy, 92, 451-471. Hosein, R., Khadan, J. & Deonarine, A. (2014). Intra Industry Trade in Trinidad and Tobago: Evidence from Static and Dynamic Measures, Journal of International and Global Economic Studies, 7(1), 82-112. Krugman, P. (1979). Increasing Returns Monopolistic Competition and International Trade, Journal of International Economics, 9(4), 469-479. Krugman, P.R. (1980). Scale Economies, Product Differentiation and the Pattern of International Trade, American Economic Review, 70, 950-959. Krugman, P.R. (1981). Intra-industry Specialization and The Gains from Trade, Journal Political Economy, 89(51), 959-973. Lancaster, K. (1980). Intra-industry Trade under Perfect Monopolistic Competition, Journal of International Economics, 10, 151-175. Lee H.H. & Lee Y.Y. (1993). Intra-Industry Trade in Manufacturers: The Case of Korea, Review of World Economics (Weltwirtschaftliches Archiv), 129(1), 159-171. Loertscher, R. & Wolter, F. (1980). Determinants of Intra industry Trade: Among Countries and Across Industries, Reviw of World Economics, 116, 280-293. Markusen, J.R. (1984). Multinational, Multi-plant Economies, and the Gains from Trade, Journal of International Economics, 16, 205-26. ‘Ofa, V.S., Spence, M., Mevel, S. & Karingi, S. (2012). Export Diversification and Intra-Industry Trade in Africa, United Nations Economic Commission for Africa, 1, 1-61. ww.nepad.org/system/.../OSAA-NEPAD_Study_Final5Oct.pdf. Stone, J.A. & Lee H.H. (1995). Determinants of Intra-industry Trade: A Longitudinal, Cross-country Analysis, Review of World Economics (Weltwirtschaftliches Archiv), 131(1), 67-85. Xiaoling, H & yue, m. (1999). International Intra-Industry-Trade of China, Review of World Economics (Weltwirtschaftliches Archiv), 135(1), 82-101. Xing, Y. (2007). Foreign direct investment and China’s bilateral intra-industry trade with Japan and the US, Journal of Asian Economics, 18, 685-700.