2021-06-21T18:16:12Z https://jte.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=7090

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 مصیب پهلوانی مهدیه دهباشی ابراهیم مرادی آثار رشد اقتصادی و تجارت آزاد بر محیط زیست و آلودگی­های فراملی یکی از مهم­ترین بحث­های مطرح امروز در اقتصاد محیط زیست است. امروزه، پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و توسعه­ای ناشی از تغییرات اقلیمی در سراسر جهان به طور فزاینده­ای پذیرفته و تأیید شده است. در واقع، محیط زیست یکی از ارکان اصلی توسعة پایدار به شمار می­آید. در این راستا، تلاش می­شود فرایند توسعه به گونه­ای طراحی شود که ضمن حداکثرسازی ارزش افزودة فعالیت­های اقتصادی پویایی تعادلی نظام طبیعت را از بین نبرد. در این پژوهش، با استفاده از داده­های سری زمانی سال­های 1370 تا 1389 و مدل­های VARو VECM آثار کوتاه­مدت و بلندمدت تأثیر توسعة تجارت و رشد اقتصادی بر کیفیت محیط زیست در ایران، که در اینجا آلودگی هوا مد نظر است، بررسی شده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که رابطة تعادلی بلندمدت بین متغیرهای تجارت باز، تولید ناخالص داخلی، جمعیت شهرنشین، مصرف انرژی و شاخص آلودگی هوا برقرار است. در حالت کوتاه­مدت، متغیر جمعیت شهرنشین و مصرف انرژی بالاترین تأثیرگذاری را بر میزان تولید  SO2داشته و در بلندمدت نیز سرانة مصرف انرژی بالاترین تأثیر را بر آلودگی  SO2 داشته است. طبقه­بندی JELL: F18 –O13-O44-Q56-C32 آلودگی هوا ایران تجارت باز رشد اقتصادی سری زمانی 2014 09 23 463 482 https://jte.ut.ac.ir/article_52438_f5527405993e422176bc448eedd3a749.pdf

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 عبدالله خانی زهره کریمی لیلا کریمی  هدف پژوهش حاضر بررسی رابطة بین نوسان­های قیمت نفت، شاخص قیمت مصرف­کننده، تولید بخش صنعت و بازده بازار سهام در ایران است. برای این منظور با استفاده از داده­های فصلی مربوط به دورة زمانی 1378-1390 و با استفاده از یک الگوی خودتوضیح با وقفه‌های گسترده1 (ARDL) رابطة بین نوسان­های قیمت نفت، شاخص قیمت مصرف­کننده، تولید بخش صنعت و بازده بازار سهام در کوتاه­مدت و بلندمدت مطالعه شده است. نتایج پژوهش وجود رابطة تعادلی کوتاه­مدت را تأیید می­کند اما نتایج در بلندمدت معنادار نیست. طبقه­بندی  JEL: C19, C430, E200, E440 1. Auto Regressive Distributed Method الگوی خودتوضیح با وقفه‌های گسترده (ARDL) بازده بازار سهام متغیرهای کلان اقتصادی نوسان‌های قیمت نفت 2014 09 23 483 498 https://jte.ut.ac.ir/article_52439_3a8b7b660a385ecc1570bac7a4eb39ba.pdf

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 هادی دادخواه رسول بخشی دستجردی علی مروتی شریف آبادی نظام مالیاتی موجود در ایران نتوانسته است از دیگر کارکردهای مالیات به­ شکل ابزار تنظیم‌کنندة بازار بهره‌برداری کند. زمین یکی از عوامل تولید است که می­تواند از سوی دولت‌ها با هدف کنترل سوداگری، تخصیص بهینة منابع و کسب درآمد موضوع اخذ مالیات واقع شود. در مطالعة حاضر، با استفاده از رویکرد پویایی سیستم[1] موضوع تأثیرات وضع مالیات بر زمین در اقتصاد ایران در یک دورة بلندمدت به­ عنوان سیاستی مبتنی بر نظریة اقتصادی مدل­سازی و در قالب سه سناریو بررسی شده است. پویایی سیستم یک روش شبیه‌سازی شبه تجربی است که در درک سیستم­ها توانمندی خاصی دارد. این روش بر پایة ساختار مدار کنترلی بنا شده است و امکان مطالعة ساختار و رفتار سیستم‌های پیچیدة اقتصادی، اجتماعی را فراهم می‌کند. نتایج حاصل از اجرای سناریوی وضع 1 درصد مالیات بر ارزش زمین نشان­دهندة حذف کامل تقاضای سودگرانة زمین، پایداری نسبی قیمت زمین پس از پنج سال و افزایش دو برابری بهره­وری زمین پس از یک سال به ­همراه رشد سه برابری زمین­های ساختمانی در پایان دورة مطالعه است. نتایج همچنین تأیید می­کنند که با افزایش درصد رشد جمعیت میزان کارایی و    ساخت­وساز ناشی از وضع مالیات بر ارزش زمین ارتقا می­یابد. مدل تحقیق با استفاده از نرم­افزار وِنسیم[2] برازش شده است. طبقه­بندی JEL: C51، H71، P16 [1]. System Dynamic [2]. Vensim PLE 6 اقتصاد ایران پویایی سیستم رانت مالیات بر ارزش زمین 2014 09 23 499 521 https://jte.ut.ac.ir/article_52440_3ad757eece8e76c5a4769fe6c167c5c4.pdf

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 حسن دلیری نادر مهرگان فعالیت بانک­ها در ایران به گونه­ای است که آزادی چندانی در تعیین درصد بهرة خود در بازار ندارند. این واقعیت سبب شده است تا صنعت واسطه­­گری مالی در ایران قادر به انجام وظایف تعدیل و انتقال مکانیزم پولی و تخصیص بهینة منابع مالی نباشد و باعث شود تا شوک­های پولی بر بازارهای جانشین (همانند سهام و مسکن) آثار قیمتی و حبابی مهمی بر جای گذارند. در این مطالعه، با استفاده از مدل­های تعادل عمومی پویای تصادفی بررسی شده است که  اگر نظام بانکی ایران آزادی عملی بیشتری در تعیین درصد بهرة خود داشته باشد، در این صورت مکانیزم انتقال پولی چگونه رخ خواهد داد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که سیستم اقتصادی به آزادسازی درصد بهرة وام نسبت به درصد بهرة سپرده حساسیت بالاتری دارد؛ اما در هر حال آزادی بانک­ها در درصدهای بهرة وام سبب می­شود تا شوک­های پولی باعث نوسان کمتری در متغیرهای حقیقی (تولید، اشتغال، سرمایه گذاری) شوند و در مقابل تورم و سایر متغیرهای قیمتی اقتصاد (درصدهای بهره) را بیشتر افزایش دهند؛ افزون بر این آزادی بانک­ها در تعیین درصدهای بهرة سپرده سبب خواهد شد تا آثار حقیقی پول بر تولید و اشتغال بیشتر شود و همچنین واکنش مثبت مصرف و سپرده­گذاری در مقابل شوک نقدینگی افزایش یابد و تورم کنترل شود. طبقه­بندی JEL: E43, E44, E58, C11, G12 برآورد بیزی تعادل عمومی پویای تصادفی صنعت بانکی نرخ بهرة دستوری 2014 09 23 523 553 https://jte.ut.ac.ir/article_52441_34127a8077729d5c8a6c95d06dd2e17b.pdf

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 سعید صمدی علی خرمی پور انسیه مصدقی سیده اکرم میرمهدی اقتصاد کشورهای صادرکنندة نفت تا حد زیادی به درآمد نفت وابسته است و تحولات نفتی می­تواند یکی از عوامل مهم اثرگذار بر بخش­های مختلف اقتصادی به­ویژه بازار سهام محسوب شود. این مقاله ارتباط بازدهی و سرایت نوسان­ها بین بازارهای نفت و سهام را در منتخبی از کشورهای عضو اوپک (OPEC) با استفاده از یک مدل گارچ چندمتغیره (Full-VECH) و داده­های روزانه در بازه زمانی می 2010 تا ژانویه 2013، بررسی کرده است. در این مطالعه، ابتدا آثار بازده­ بازار نفت بر بازار سهام این کشورها ارزیابی شده و با استفاده از مدل گارچ ­برداری تأثیر نوسان­های بازارهای سهام و نفت در هریک از این کشورها بررسی شده است. بر اساس نتایج پژوهش، سرایت شایان توجه بازدهی و نوسان­های قیمت جهانی نفت به بازارهای سهام کشورهای عضو اوپک وجود دارد. بورس اوراق بهادار تهران کمترین تأثیر­پذیری و بورس کشور کویت بیشترین تأثیر­پذیری را در مقابل شوک­های نفتی و نوسانات بازار جهانی نفت دارد. نتایج بیانگر آن است که بازدهی بازار نفت با یک وقفه تأثیر مثبت و معناداری بر بازدهی بازار سهام همة کشورها به جز ایران دارد. طبقه‌بندی JEL: G15,G11,P34 انتقال نوسانات اوپک قیمت سهام گارچ چند متغیره مدل Full-VECH 2014 09 23 555 574 https://jte.ut.ac.ir/article_52442_cb3d975ffed8faf3b08e597f71f6967b.pdf

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 زهرا عادل برخوردار یدالله سبوحی یکی از منابع اصلی اطلاعات به­کارگرفته شده در مدل­های تعادل عمومی که باید عدم قطعیت مرتبط با آن شناسایی شود، ساختار تابعی به‌کار‌گرفته‌شده در مدل است. تحلیل حساسیت نسبت به فرم تابعی می‌تواند تخمینی از عدم قطعیت­های موجود، که ناشی از فرم انتخاب­شدة تابعی هستند، در اختیار قرار دهد. در مدل­های تعادل عمومی، استفاده از مقادیر کشش به­دست­آمده در مطالعات دیگران مرسوم است. در این حالت، فرم تابعی انتخاب­شده به کمک کشش­های مذکور کالیبره می­شود و در مدل تعادل عمومی به­کار می­رود. در مقالة حاضر، برای تحلیل حساسیت خروجی­های مدل تعادل عمومی نسبت به فرم تابعی انتخاب­شده، نتایج مدل در دو سناریو یکی با تابع تولید کشش جانشینی ثابت به صورت نمونه‎ای از فرم­های تابعی فراگیر نظام­مند و دیگری ترانسلوگ به عنوان نمونه‌ای از فرم­های تابعی انعطاف­پذیر ارائه و مقایسه شده­اند. نتایج به­دست­آمده برای ارزش افزودة تمامی زیربخش­ها نشان‌دهندة حساسیت بالای نتایج نسبت به شکل تابعی به­ویژه در بخش نفت و گاز است. در نتیجه، استفاده از فرم­های تابعی به کمک کالیبراسیون مدل نسبت به یک مقدار کشش جانشینی مشخص در مدل تعادل عمومی محدود به زمانی می‌شود که داده­های گذشته صحت فرم تابعی مذکور را برای اقتصاد ایران تأیید کند. طبقه­بندی JEL: C68، E23، E27، D04 استواری نتایج فرم تابعی انعطاف‌پذیر مدل تعادل عمومی 2014 09 23 575 597 https://jte.ut.ac.ir/article_52443_3d73372d7e07b520ddc29bac0c3a87d9.pdf

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 علیرضا کازرونی حسین اصغرپور خدیجه رضائی هدف اصلی این مطالعه بررسی چگونگی همگرایی سطح قیمت کالاهای قابل مبادله در مقایسه با  خدمات (غیر قابل مبادله) تحت جریان تجارت آزاد بین استان‎های ایران در دورة فروردین 1386 تا فروردین 1391 است. برای این منظور از رهیافت دوبه­دوی قیمتی تعمیم­یافته توسط پسران (2005) استفاده شده و همگرایی دوبه­دوی قیمت‎ها با استفاده از آزمون‎های ریشة واحد ADF، DF-GLS و KPSS بررسی شده است. نتایج تجربی تحقیق این فرضیه را تأیید می‌کند که همگرایی قیمت کالاهای قابل مبادله به­مراتب بیشتر از قیمت خدمات (غیر قابل مبادله) بین استان‎های ایران است؛ همچنین یافته‎های تجربی دلالت بر این دارد که متوسط سرعت همگرایی قیمت کالاها در جفت استان‎هایی که از همگرایی برخوردارند نیز بیشتر از سرعت همگرایی قیمت خدمات است. طبقه­بندی JEL: F15، E31، C32 استان‎های ایران رهیافت دو به دوی قیمت‎ها سرعت همگرایی قانون قیمت واحد همگرایی قیمت‎ها 2014 09 23 599 620 https://jte.ut.ac.ir/article_52444_ac0fc359c47161cace6770afa3eff573.pdf

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 زهرا کریمی موغاری اسمعیل ابونوری هدی زبیری انسجام اجتماعی وضعیتی است که چگونگی تعامل و به‌هم­پیوستگی یک جامعه را نشان می‌دهد و یکی از مهم‌ترین دلایل عملکرد متفاوت کشورها در راستای خلق نهادهای کارآمد و دستیابی به توسعة اقتصادی به شمار می‌رود. هدف این مقاله برآورد میزان انسجام اجتماعی در 85 کشور منتخب توسعه­یافته و در حال توسعه و بررسی رابطة آن با برخی مؤلفه‌های توسعة اقتصادی در سال 2010 است. برای این منظور، از     نرم­افزار متلب (MATLAB) و دو شاخص "سرمایة اجتماعی" و "برابری در توزیع فرصت­ها" برای برآورد شاخص "انسجام اجتماعی" به روش فازی استفاده شده است. ابهام در داده­ها، نبود اطلاعات کافی، آمار اندک و دانش محدود در زمینة متغیرهای مؤثر بر انسجام اجتماعی از دلایل توجه به منطق فازی برای برآورد شاخص انسجام اجتماعی به شمار می‌روند. نتایج این تحقیق بیانگر همبستگی مثبت و معنادار شاخص انسجام اجتماعی با مؤلفه‌های توسعة اقتصادی است. طبقه­بندیJEL:   O10, O57, P36, E24 انسجام اجتماعی برابری در توزیع فرصت‎ها توسعة اقتصادی سرمایة اجتماعی منطق فازی 2014 09 23 621 645 https://jte.ut.ac.ir/article_52445_8fc530e621dd1e702d52c8c57daa1aee.pdf

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 غلامرضا کشاورز ‌یونس گلی محمدرضا عابدین مقانکی پژوهش حاضر با به‌کاربردن داده‌های در سطح خرد بودجة خانوار و داده‌های تجارت در بازه زمانی 1380 تا 1390 به بررسی اثر آزادسازی تجاری بر نابرابری دستمزد در صنایع مختلف و نیز درون صنایع برای تبعیض جنسیتی پرداخته است. بدین منظور، از روش اقتصادسنجی رگرسیون کوانتیل و حداقل مربعات معمولی با مبنا قراردادن تئوری    هکشر- اوهلین و تئوری تبعیض سلیقه‌ای بیکر استفاده شده است. نتایج مدل تجزیة اکساکا و بلیندر (نابرابری در میانگین دستمزد) و ماچادو و متا (نابرابری در کل توزیع دستمزد) نشان می‌دهد که در بازه زمانی مورد نظر شکاف دستمزد کاهش پیدا کرده است. تجزیة ماچادو و متا و بلیندر و اکساکا با  تفکیک بخش­های با تعرفة مثبت و تعرفة صفر نشان می‌دهد که تفاوت دستمزد بین بخش­های‌ با تعرفة مثبت و تعرفة صفر در طول سال­های مطالعه کاهش پیدا کرده است. افزایش صادرات و کاهش تعرفه باعث کاهش معنی‌داری در تفاوت دستمزد بین زن و مرد می‌شود که نظریة بیکر را تأیید می‌کند؛ همچنین آزادسازی تجاری باعث کاهش شکاف دستمزد بین شاغلان بخش‌های با تعرفة مثبت و تعرفة صفر و کاهش تبعیض دستمزد می‌شود. طبقه‎بندی JEL:  J01, J24, J31 آزادسازی تجاری تجزیة ماچادو و متا و اکساکا بلیندر نابرابری دستمزد 2014 09 23 647 676 https://jte.ut.ac.ir/article_52446_14c05283d4ff358147c8f2bea0457a8b.pdf

2014-09-23 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1393 49 3 پرویز محمدزاده هدی نجارباذوق قره چپق ظهور و گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات در چند دهة اخیر عملکرد اقتصادی کشورها را به طور چشمگیری تحت تأثیر قرار داده است. مطالعات فراوانی به بررسی اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر بهره وری و رشد اقتصادی کشورها پرداخته­اند، ولی به آثار این فناوری بر کارایی در سطح اقتصاد کشورها، به­خصوص در کشورهای در حال توسعه، توجه چندانی نشده است. کارایی یکی از اجزای اصلی بهره وری است و به توانایی جلوگیری از اتلاف منابع اشاره دارد. با توجه به اهمیت مسئلة کمیابی منابع در اقتصاد، بررسی عوامل م‍ؤثر بر کارایی تولیدی تأثیر فراوانی در اقتصاد کشورها خواهد داشت. در این مطالعه، با جمع­آوری اطلاعات کشورهای نمونه در بازه زمانی   1995- 2008 و به­کارگیری روش تحلیل مرزی تصادفی، کارایی تولیدی اندازه­گیری و همزمان، تأثیر شاخص­های مختلف فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کارایی بررسی شده است. نتایج به­­­دست­آمده تأثیر مثبت و  معنی­دار بیشتر شاخص­های فناوری اطلاعات و ارتباطات را بر کارایی تولیدی کشورهای نمونة منتخب نشان می­دهد.   طبقه­بندی JEL:O47,  O57      آزادی اقتصادی روش تحلیل مرزی تصادفی کارایی تولیدی کشورهای در حال توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) 2014 09 23 677 698 https://jte.ut.ac.ir/article_52447_3bad6cb24951e7349f1a8651e7cfcab7.pdf