2021-06-21T09:09:21Z https://jte.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=7547

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 حسین اصغرپور علی مهدیلو هدف اصلی این مطالعه بررسی رابطة علّیت غیرخطی بین توسعة مالی و رشد اقتصادی طی سال‌های 1352 ـ 1391 ‌است. بدین منظور، از تکنیک مارکوف- سوییچینگ استفاده شد. در این مطالعه از تولید ناخالص داخلی سرانه به عنوان متغیر جایگزین رشد اقتصادی و از شاخص مالی ترکیبی‌ـ شامل شاخص عمق مالی، نسبت اعتبارات اعطایی به بخش خصوصی، نسبت اعتبارات تأمین‌شده توسط بخش بانکی و پس‌انداز ناخالص داخلی به تولید ناخالص داخلی‌ـ به عنوان شاخص توسعة مالی استفاده شد. یافته‌های تجربی تحقیق نشان می‌دهد در‌ طول دوره‌ای که رشد اقتصادی بالاست (رژیم 1) رابطة علّی یک‌طرفه از رشد اقتصادی به سمت توسعة مالی وجود دارد، ولی در دوره‌ای که رشد اقتصادی پایین است (رژیم 2) هیچ رابطة علّی میان توسعة مالی و رشد اقتصادی وجود ندارد. بنابراین، در هر دو رژیم توسعة مالی هیچ تأثیری در رشد اقتصادی ندارد. رشد اقتصادی شاخص توسعة مالی ترکیبی علّیت غیرخطی مدل مارکوف‌- سوییچینگ 2015 12 22 777 806 https://jte.ut.ac.ir/article_56145_7f392a7e27d125e2b6abec749192abe1.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 سیدعبدالمجید جلایی اسفندآبادی سپیده صمیمی یکی از پیش‌شرط‏های لازم برای ایجاد و ثبات منطقة بهینة ارزی همگن‌بودن ساختار اقتصادی کشورهای عضو است. اما، با وقوع بحران ارزی در منطقة یورو، این سؤال مطرح می‏شود که آیا کشورهای منطقة یورو از ساختارهای اقتصادی همگن برخوردارند؟ بر همین اساس، در مطالعة حاضر، با بهره‏گیری از یک الگوی انتخابی و برآورد آن با روش داده‏های تابلویی، به بررسی این مهم پرداخته شده است. نتایج نشان می‏دهد میزان توسعۀ‌ اقتصادی کشورها در تعدد عوامل اقتصادی مؤثر بر شدت‌ نوسان‏های تجاری منتج به بحران ارزی نقشی اساسی داشته است. بر این اساس، کشور آلمان، به لحاظ برخورداری از مازاد حساب جاری و تولید ناخالص داخلی سرانة بالا، کشور الگوی منطقه در نظر گرفته شد و اثر کاهش ناهمگنی در ساختار اقتصادی در کشورهای با تولید ناخالص داخلی سرانة پایین‏تر  با کشور آلمان، بر کاهش نوسان‏ تراز تجاری،  بررسی شد.  نتایج نشان می‏دهد در کشورهای بلژیک، فنلاند، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا کاهش اختلاف با کشور آلمان در (افزایش میزان) اعتبار‏دهی بخش بانکی، پس‏انداز، مصرف و میزان مشارکت نیروی کار نوسان‏های تجاری را در کشورهای این گروه شدت خواهد بخشید. همچنین، در کشورهای قبرس، یونان، پرتغال، استونیا، اسلواکی، مالتا، لاتویا و اسلونی کاهش اختلاف با کشور آلمان در (افزایش میزان) اعتباردهی بخش بانکی، مخارج جاری دولت و تشکیل سرمایة ثابت به شدت‌یافتن نوسان‏های تراز تجاری در این کشورها منجر خواهد شد. ساختار اقتصادی کشورهای منطقة یورو نوسان‏های تجاری panel data 2015 12 22 807 834 https://jte.ut.ac.ir/article_56147_96c9942bac91440f954478d1ad857eac.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 منصور زراء نژاد سید امین منصوری هدف اصلی در این تحقیق بررسی آثار همسایگی بر نوسانات تجارت جهانی بر اساس روش اقتصادسنجی ترکیبیِ فضایی با استفاده از ماتریس موزون تجارت دوجانبه است. آثار فضایی برای 34 کشور پُراهمیت در تجارت جهانی در دورة زمانی 1980 ـ 2010 با استفاده از مدل‌های دوربین فضایی (SDM) ترکیبی و روش تخمین حداکثر راست‌نمایی ( ) بررسی شد. بر اساس نتایج این تحقیق، آثار فضایی به صورت معکوس تأیید شد؛ به طوری که افزایش یک‌درصدی نوسانات در تجارت کشورهای همسایه موجب افزایش 62/0 درصدی نوسانات کشورهای خودی در جهت عکس خواهد شد. بررسی و تفسیر کشش سرریز نشان می‌دهد، با افزایش ناگهانی نرخ رشد اقتصادی، قیمت‌ها و حجم تولید ناخالص داخلی و با کاهش ناگهانی درآمد سرانه، نرخ ارز اسمی، سهم واردات کالاهای خام و واسطه‌ای از کل واردات، سهم صادرات کالاهای کشاورزی و غذایی از کل صادرات و تمرکز جغرافیایی کشورهای همسایه تجارت کشورهای خودی به طور ناگهانی کاهش می‌یابد. این بررسی نشان می‌دهد کاربردِ مدل‌های معمولی ترکیبی هنگامی که آثار فضایی و همسایگی تأیید می‌شود با خطا همراه است. آثار فضایی داده‌های ترکیبی مدل دوربین فضایی موجک دومتعامدی نوسانات تجارت 2015 12 22 835 859 https://jte.ut.ac.ir/article_56148_dab47c1dd906a81be2fce73a93aca440.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 احمد سیفی محمدرضا دهقان پور این مطالعه به دنبال برآورد میزان ظرفیت اقتصادی و، به تبع آن، محاسبة نرخ بهره‏برداری از ظرفیت اقتصادی در صنعت تولید برق در سال‏های 1350 ـ 1388 است. داده‏های مورد استفاده به صورت سری زمانی و مربوط به کلیة نیروگاه‏های حرارتی تولید برق کشور است. در این مطالعه با درنظرگرفتن قید همگنی از درجة صفر نسبت به قیمت نهاده‏ها، تابع تقاضای سرمایه استخراج و با روش OLS برآورد می‌شود و از آن معادله ظرفیت اقتصادی تولید استخراج می‏‌شود. سپس، نرخ بهره‏برداری از ظرفیت اقتصادی از نسبت تولید واقعی به ظرفیت تولید اقتصادی برای صنعت تولید برق ایران محاسبه می‏شود. سرانجام، با برآوردِ تابع نرخ بهره‏برداری از ظرفیت اقتصادی، عوامل مؤثر بر میزان بهره‏برداری از ظرفیت اقتصادی بررسی می‌شود. نتایج تحقیق نشان می‏دهد تفاوت زیادی بین نرخ بهره‏برداری از ظرفیت در دیدگاه‏های مهندسی و اقتصادی وجود دارد. میزان بهره‌برداری از ظرفیت اقتصادی صنعت تولید برق ایران در اکثر سال‌ها کمتر از یک است؛ بدین معنی که میزان تولید واقعی از ظرفیت تولید اقتصادی کمتر است. تابع تقاضای سرمایه تابع نرخ بهره ‏برداری از ظرفیت اقتصادی صنعت تولید برق ظرفیت اقتصادی تولید ظرفیت مهندسی 2015 12 22 861 879 https://jte.ut.ac.ir/article_56149_9d40065f558876d32f30aaa264f4ec87.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 همایون شیرازی کریم آذربایجانی مرتضی سامتی در دهة گذشته، بسیاری از مطالعات کاربردی مشترک در زمینة سیستم‏های اقتصادی- اجتماعی با استفاده از تحلیل‏های شبکه‏ای انجام یافته است. در این گونه مطالعات، ارتباطات تجاری را می‏توان شبکه‌ای تلقی کرد که کشورها رئوس آن‌اند و رابطه‏های تجاری بین کشورها نقش یال‏های این رئوس را بازی می‏کنند. در مطالعة حاضر سعی شده است ساختار شبکة جهانی صادرات و واردات کالا برای 104 کشور در هر یک از سال‏های 2000، 2005، 2010 و 2011 بررسی و با استفاده از مفاهیم شبکه‏ها، توپولوژی و ویژگی این شبکه‏ها محاسبه شود. سپس، شاخص‏های شبکه برای ایران، به عنوان عضوی از آن‌ها، محاسبه شود و سپس با کشورهای مهم مقایسه شود. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، کلیة شبکه‏های تشکیل‌شده در همة سال‏ها دارای توزیع پاور و ضریب خوشه‏بندی بالا بوده‌اند. نتایج مطالعات قبلی پیچیده‌بودن شبکة جهانی تجارت را تأیید می‏کند. همچنین، نتایجِ شاخص مرکزیت میانی نشان می‏دهد که ایران در همة سال‏های مطالعه‌شده کشوری تأثیرگذار در شبکة تجارت نبوده است و برخلاف کشورهای مهم در این شبکه با کشورهایی رابطة تجاری داشته‏ است که خود کمتر با دیگر کشورهای شبکه رابطة اندک تجاری داشته‌اند. شبکة جهانی تجارت شبکه‏های پیچیده مرکزیت بردار ویژه مرکزیت میانی 2015 12 22 881 902 https://jte.ut.ac.ir/article_56150_fc715d405c29b0257c9c36ab214aaec2.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 فرامرز طهماسبی در این مطالعه از روش ارزش در معرض ریسک برای محاسبة ریسک سرمایه‏گذاری در یک سبد دارایی نوعی خانوار‌ـ شامل سپرده‏های بانکی، اوراق مشارکت، سهام، ارز، سکه، مسکن و زمین‌ـ استفاده شده است. بدین منظور، از داده‏های مربوط به قیمت دارایی‌‌‌های مذکور طی دورة زمانی 1376 ـ 1390 استفاده شد. پس از محاسبة بازدهی، انحراف معیار بازدهی و ضرایب همبستگی بین بازدهی دارایی‏ها و همچنین ارزش در معرض ریسک هر دارایی، با به‏کارگیری الگوی میانگین- واریانس ترکیب بهینة دارایی‌‌‌ها استخراج شد. ریسک سبد دارایی‌‌‌ها به روش ارزش در معرض ریسک در سطوح اطمینان 90 درصد، 95 درصد و 99 درصد در افق‌های زمانی یک‌ساله و چهارده‌ساله محاسبه شد. نتایج نشان می‌دهد در افق زمانی چهارده‌ساله بیشترین ریسک پورتفوی 77/43 درصد با احتمال 99 درصد برای افراد با درجة ریسک‌پذیری بالاست و افراد با درجة ریسک‏پذیری پایین ریسکی را در این دوره در هیچ سطح اطمینانی متحمل نمی‏شوند. همچنین، در افق زمانی یک‌ساله بیشترین ریسک پورتفوی 92/16 درصد با احتمال 99 درصد برای افراد با درجة ریسک‏پذیری بالا و کمترین ریسک 13/0 درصد با احتمال 90 درصد برای افراد با درجة ریسک‏پذیری پایین است. ارزش در معرض ریسک بازدهی پورتفوی بهینه ریسک 2015 12 22 903 923 https://jte.ut.ac.ir/article_56151_b3318c0cb1209afe813ec3d03416a78c.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 عباد عبادی قهرمان عبدلی تا کنون، در ادبیات اقتصادی، بررسی‌هایی که دربارة همکاری یا سواری مجانی توسط افراد در گروه به وسیلة نظریة بازی‌ها انجام‌‌ گرفته فقط بر اساس تفکر همسانی بازیکنان گروه استوار بوده است و در بیشترِ موارد نتایج نشان‌دهندة غلبة استراتژی سواری مجانی و تک‌ریختی‌شدن مدل است. در این مطالعه به بررسی سواری مجانی در گروه در صورت ناهمسانی بازیکنان گروه در فضای شبکه‌های اتصالی دنیای کوچک پرداخته شده و از طریق موضوع بازی‏های تکاملی در نظریة بازی‌ها تفاوتِ بازیکنان با تعداد اتصالات و ارتباطات آنان با یکدیگر نشان داده شده است. بازیکنی که در گروه دارای بیشترین ارتباطات باشد قدرت بزرگ نامیده می‌شود. بنابراین، به بررسی استراتژی انتخابی این قدرت بزرگ، با توجه به شرایط و اتصالات مدل، پرداخته ‌شده است. تابع قدرت برای بررسی میزان قدرت بازیکنان در مدل تعریف ‌شده است؛ با این تابعِ قدرت میزان قدرت بازیکن قدرتمندِ گروه تقسیم‌بندی و نتایج ناشی از پیروی از استراتژی سواری مجانی توسط او ارائه خواهد شد. با توجه به میزان ارتباطات قدرت بزرگ و همچنین با توجه به ساختار شبکه‌ای مورد بررسی، اثر سواری مجانیِ قدرت بزرگ در حالت‌های مختلف بررسی می‌شود. از طریق مفاهیم و روش‌های تعریف‌شده در این مطالعه، مطالعة موردی در خصوص بررسی کاهش سقف تولید در صدوشصت‌وششمین جلسة کشورهای عضو اوپک در نوامبر ۲۰۱۴ ارائه می‌‌شود. اجلاس اوپک بازی‌های تکاملی سواری مجانی شبکة اتصالی دنیای کوچک قدرت بزرگ نظریة بازی‌ها همسانی 2015 12 22 925 958 https://jte.ut.ac.ir/article_56153_541ea5268c62ff788a1cf8a6d1792a66.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 علی اکبر قلی زاده بهناز کمیاب ریسک و نااطمینانی از شاخص‌های اصلی تصمیم‌گیری در سرمایه‌گذاری است. در دنیای واقعی، اقتصاد پُر از نااطمینانی عوامل اقتصادی است که به بروز ریسک و مخاطره در فضای تصمیم‌گیری منجر می‌شود و رفتار سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در مطالعة حاضر، با استفاده از ترکیب مدل‌های شبکة عصبی مصنوعی و مدل مارکویتز، به برآورد پرتفوی بهینة سرمایه‌گذار در شرایط نااطمینانی پرداخته شد. بدین منظور، از دارایی‌های قیمت سهام، قیمت مسکن، قیمت سکه و اوراق مشارکت طی دورة زمانی 1378 ـ 1392 با داده‌های ماهانه استفاده شد. برای بررسی تأثیر شوک‌های اقتصاد کلان بر تصمیمات سرمایه‌گذار در انتخاب پرتفوی بهینه، از چهار متغیر‌ـ نااطمینانی تورمی، نااطمینانی قیمت نفت، نااطمینانی نرخ دلار بازار آزاد و شاخص تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران‌ـ به عنوان متغیرهای وضعیت استفاده شد. برای محاسبة متغیرهای وضعیت از مدل ناهمسانی واریانس شرطی (GARCH) بهره گرفته شد. پس از محاسبة متغیرهای وضعیت، بازدهی و ریسک دارایی‌ها با کمک دو روش‌ـ شبکه‌های عصبی پرسپترون چندلایه (MLP) و شعاعی پایه (RBF)‌ـ اندازه‌گیری شد. از نتایج مدل شبکة عصبی به عنوان متغیرهای ورودی در برآورد پرتفوی بهینة مارکویتز استفاده شد. نتایج تحلیل میانگین واریانس نشان می‌دهد که در دورة رونق بخش املاک، مسکن داراییِ مسلط در بین دارایی‌هایِ ریسکی بوده و بیشترین سهم دارایی را به خود اختصاص داده است. در طی دوره‌های اخیر، که دورة رکود بخش مسکن تلقی می‌شود، مسکن از سبد بهینة سرمایه‌گذاری خارج شده و به جای آن سهام و سکه داراییِ مسلطی در سبد سرمایه‌گذار است. به طور کلی، اوراق مشارکت، به منزلة دارایی بدون ریسک در همة دوره‌ها، یکی از دارایی‌های قابل اعتماد در سبد بهینة سرمایه‌گذار به‌شمار می‌رود. پرتفوی بهینة پویا تحلیل مارکویتز ریسک و نااطمینانی اقتصاد کلان شبکة عصبی مصنوعی مسکن 2015 12 22 959 988 https://jte.ut.ac.ir/article_56154_0c46c83cdb5378aa8665249b064867e3.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 غلامرضا کشاورز حداد سید میثم نور اشرف الدین داده‌های پیمایش هزینه و درآمد خانوار در ایران نشان می‌دهد در مناطق شهری، در سال 1390، نسبت به سال 1384، در چندک‌های بالایی و در سال‌های تحصیلی بالاتر، تغییر در لگاریتم دستمزد ساعتی نسبت به افزایش در سال‌های تحصیل کاهش یافته است. حدس اولیه از این مشاهده این است که نرخ بازدهی خصوصی آموزش، یعنی افزایش در لگاریتم دستمزد ساعتی به ازای یک سال افزایش در سال‌های تحصیلی، در چندک‌های بالایی و سال‌های تحصیل بالاتر در سال 1390، نسبت به سال 1384، کاهش یافته باشد. در این پژوهش، به منظور برآورد نرخِ بازدهی خصوصی آموزش بین چندک‌های مختلف، معادلة دستمزد تعمیم‌یافتة مینسر در قالب روش رگرسیون چندک برازش شد. برای رفع مسئلة تورشِ ناشی از انتخاب نمونه نیز از روش گام دومرحله‌ای هکمن استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد تحصیلات موجب افزایش نابرابرِ دستمزد در چندک‌های بالایی و پایینی در میان مردان می‌شود؛ در حالی‌ که موجب کاهش نابرابریِ دستمزد در چندک‌های بالایی و پایینی در میان زنان می‌شود. همچنین، نرخ بازدهی خصوصی آموزش در سال 1390 نسبت به سال 1384 کاهش یافته است. بازدهی خصوصی آموزش تورش ناشی از انتخاب نمونه رگرسیون چندک نابرابری دستمزد 2015 12 22 989 1016 https://jte.ut.ac.ir/article_56155_11a635fa86e34d683c9adba40e245fed.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 مرتضی مولائی احسان بشارت رد پای اکولوژیکی ابزار مفیدی است که می‌توان با استفاده از آن فشار واردشده بر اکولوژی و محیط‌ زیست را به اطلاع عموم جامعه رساند. همچنین، با اندازه‌گیری آن، سیاست‌گذاران می‌توانند برنامه‌های لازم را برای کاهش این فشار طراحی و اجرا کنند. به‌ منظور اندازه‌گیری آثار بالقوة فعالیت‌ها و سیاست‌های آتی برنامه‌های توسعه بر محیط‌ زیست، لازم است که به مطالعة ارتباط کوتاه‌مدت و بلندمدت رد پای اکولوژیکی و توسعة اقتصادی پرداخته شود. هدف از این مطالعه بررسی رابطة بلندمدت و کوتاه‌مدت تولید ناخالص داخلی سرانه و رد پای اکولوژیکی سرانه در ایران در بازة زمانی 1965 ـ 2011 است؛ بدین منظور از مدل خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی گسترده استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد افزایش تولید ناخالص داخلی سرانه هم در کوتاه‌مدت هم در بلندمدت تأثیر مثبتی بر رد پای اکولوژیکی سرانه دارد. ضریب تصحیح خطای به‌دست‌آمده در این مدل نشان می‌دهد که 73 درصد از عدم تعادل رد پای اکولوژیکی سرانه تعدیل می‌شود و به سمت روند بلندمدت خود نزدیک می‌شود. بلندمدت توسعة اقتصادی رد پای اکولوژیکی کوتاه‌مدت ARDL 2015 12 22 1017 1033 https://jte.ut.ac.ir/article_56156_140e65c3274e69a7f8a871ac9e8f6d7d.pdf

2015-12-22 10.22059

تحقیقات اقتصادی J. Econ. Res. 0039-8969 0039-8969 1394 50 4 2015 12 22 1 10 https://jte.ut.ac.ir/article_57839_8b0ef677b6314cbfd76484b53230091d.pdf