دانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896959420250219The Role of the Interbank Market in Business Cycles under Risk: A DSGE Approachتحلیل نقش بازار بین بانکی بر ادوار تجاری در شرایط ریسکی: یک رویکرد DSGE52656910186110.22059/jte.2025.388622.1008972FAحسینتوکلیاندانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.مرضیهاسفندیاریدانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.Journal Article20250125This paper looks at how default risk shocks in the interbank market affect Iran’s business cycles, using a Dynamic Stochastic General Equilibrium (DSGE) model. We build on the model by Gerali et al. (2010), incorporating characteristics of the Iranian interbank market. The model is estimated using a Bayesian approach based on data from Iran. Our findings show that a drop in oil revenues, whether from falling global oil prices or increased sanctions, puts significant strain on the banking system’s liquidity. This pressure forces banks to rely on short-term liquidity management strategies like "rollovers." As a result, default risk rises and financial instability in the interbank market increases, leading to reduced access to bank credit, lower consumption, and declining production, which deepens the economic recession. The central bank’s open market operations play a key role in cushioning the impact of these shocks and managing liquidity, but they cannot fully restore normal market conditions. Overall, our study underscores the importance of effective risk management in the interbank market for maintaining macroeconomic stabilityدر این مقاله، تأثیر شوکهای ریسک نکول در بازار بینبانکی بر ادوار تجاری ایران با استفاده از مدل تعادل عمومی پویای تصادفی (DSGE) بررسی شده است. برای این منظور، مدل گرالی و همکاران (۲۰۱۰) با افزودن ویژگیهای بازار بینبانکی ایران توسعه یافته و با استفاده از دادههای بانک مرکزی، مرکز آمار ایران و وزارت نفت و به روش بیزی برآورد شده است. نتایج مطالعه نشان میدهد که کاهش درآمدهای نفتی ناشی از افت قیمت جهانی نفت یا تشدید تحریمها، فشارهای قابلتوجهی بر نقدینگی نظام بانکی وارد میکند و بانکها را ناچار به استفاده از روشهای کوتاهمدت مدیریت نقدینگی، نظیر «رولآور»، مینماید. این وضعیت باعث افزایش ریسک نکول و بیثباتی مالی در بازار بینبانکی شده و منجر به کاهش دسترسی به اعتبارات بانکی، مصرف و تولید و در نتیجه تشدید رکود اقتصادی میشود. همچنین، عملیات بازار باز بهعنوان ابزاری کلیدی از سوی بانک مرکزی، نقش مهمی در تعدیل اثرات شوکها و مدیریت نقدینگی ایفا میکند، اما نمیتواند بازگشت کامل به عملکرد طبیعی بازار بینبانکی را تضمین کند. یافتهها اهمیت مدیریت دقیق ریسک در بازار بینبانکی را برای بهبود پایداری اقتصاد کلان برجسته میسازد.https://jte.ut.ac.ir/article_101861_b360316f999e25a75582924fed41577b.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896959420250219The Effect of the Convergence of Sustainable Competitiveness on the Convergence of per capita Incomeتأثیر همگرایی رقابتپذیری پایدار بر همگرایی درآمد سرانه57060310186210.22059/jte.2025.385308.1008949FAابوالفضلشاه آبادیگروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.مائدهترکمانیگروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.Journal Article20241124Economic growth is a crucial indicator of a country's development and plays a significant role in its integration into global economic exchanges and its bargaining power in international trade. This study investigates the effect of sustainable competitiveness convergence on per capita income convergence among the top 50 science-producing countries between 2014 and 2023, using the ordinary least squares (OLS) method. The findings reveal a positive and significant relationship between the convergence of natural capital, intellectual capital, resource efficiency, and social capital, and the convergence of per capita income. Governments have a dual responsibility: they must direct resources toward wealth generation while also converting non-renewable natural resources into renewable ones to achieve sustainable growth and development. Additionally, by fostering and motivating human capital, governments can enhance innovation and close the technology gap with leading countries in sustainable competitiveness. Two estimation cases were analyzed. The first case examined the interactive effect of governance on natural capital, while the second focused on the interactive impact of governance on intellectual capital. In both instances, these interactive effects were found to have a positive and significant influence on per capita income convergence. Given the critical importance of economic growth and per capita income, policymakers are encouraged to create a conducive environment for attracting intellectual capital into production activities by developing new markets for production factors. Moreover, it is expected that leaders will enhance the competitiveness index, particularly in terms of social capital, and facilitate economic growth by improving people’s livelihood security and well-being, promoting accountability and responsibility, and striving for equal opportunities.رشد اقتصادی که از معیارهای مهم توسعهیافتگی کشورها محسوب میشود، از حیث ورود کشورها به مبادلات و مراودات اقتصادی جهانی و قدرت چانهزنی کشورها در عرصه تجارت جهانی اهمیت مضاعفی پیدا میکند. پژوهش حاضر تأثیر همگرایی رقابتپذیری پایدار بر همگرایی درآمد سرانه را در 50 کشور برتر تولیدکننده علم در بازه زمانی 2023-2014 و با استفاده از روش حداقل مربعات معمولی (OLS) بررسی میکند. بر اساس نتایج تخمین، بین همگرایی متغیرهای سرمایه طبیعی، سرمایه فکری، کارایی منابع، سرمایه اجتماعی، و همگرایی درآمد سرانه رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. از طرفی از آنجا که دولتها موظف به هدایت منابع به سمت تولید ثروت هستند، از یک سو میتوانند منابع طبیعی تجدیدناپذیر را به تجدیدپذیر تبدیل نمایند تا به رشد و توسعه پایدار دست یابند و از سوی دیگر دولتها با هدایت و ایجاد انگیزه برای سرمایه انسانی، موجب افزایش نوآوری و کاهش شکاف فناوری با کشورهای برتر حوزه رقابتپذیری پایدار میشوند. دو حالت تخمین انجام شده که در حالت اول اثر تعاملی حکمرانی با سرمایه طبیعی و در حالت دوم اثر تعاملی حکمرانی با سرمایه فکری در نظر گرفته شده است. در هر دو حالت اثرهای تعاملی، تأثیر مثبت و معناداری با همگرایی درآمد سرانه داشتهاند. با توجه به اهمیت بالای رشد اقتصادی و درآمد سرانه توصیه میشود سیاستگذاران از کانال توسعه بازار عوامل جدید تولید، بستر مناسبی برای جذب سرمایه فکری در فعالیتهای تولیدیایجاد نمایند. همچنین انتظار میرود حکمرانان از طریق افزایش امنیت معیشتی و رفاه مردم، پاسخگویی و مسئولیتپذیری و تلاش برای تحقق برابری فرصتها موجب بهبودشاخص رقابتپذیری بهویژه سرمایه اجتماعی شده و رشد اقتصادی را تسهیل و تسریع بخشند.https://jte.ut.ac.ir/article_101862_e2a6445eee3aa4efe84b92f481d22824.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896959420250219Analyzing the Effect of Populist Policies on the Economic Growth by Synthetic Control Method and Panel Data (Selected Petro-Producing Countries)تحلیل اثر سیاستهای پوپولیستی بر رشد اقتصادی با روش کنترل ساختگی و دادههای تابلویی (کشورهای منتخب نفتی)60663910186310.22059/jte.2025.382069.1008935FAسید محمد میثممیرفندرسکیگروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.محسنرنانیگروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.علیمرادشریفیگروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.Journal Article20240908The Experience shows the irresponsible, demagogic, unstudied, and unscientific policies of populists may satisfy and calm the masses in the short term, but in the long term, have imposed irreparable complications and costs on the sick economy of developing countries. Unemployment, inflation, budget deficit, and recession are among these costs. In some cases, the high natural resource incomes (especially petroleum) gives the populists the possibility of policy making without limits. The phenomena is known as petro-populism. In this paper, we analyze the populist policies in three petro-producing countries, Iran, Russia and Ecuador between 2012 and 2016. For this, using the synthetic control method, we simulated economic growth of each country since starting the populist rule. The results show that in Iran during Ahmadinejad presidency and in Russia during Vladimir Putin presidency, real and simulated economic growth have a significant gap and difference. However, for Ecuador during Rafael Cora presidency, real and simulated economic growth do not have substantial differences. In addition, to investigate the hypothesis of a populist cane economy in the three countries, the panel data method was used. The results confirmed the negative effect of populist policies on the economic growth of these countries (populist cane economy).تجربه نشان میدهد که اگرچه سیاستهای غیرمسؤولانه، عوامپسند، بدون مطالعه و غیرعلمی پوپولیستها، در کوتاهمدت، تودهها را راضی و آرام میکند، اما در بلندمدت، عوارض و هزینههای غیرقابل جبرانی بر اقتصاد بیمار کشورهای در حال توسعه تحمیل مینماید. بیکاری، تورم، کسری بودجه و رکود از جمله این هزینهها هستند. در برخی موارد، درآمدهای سرشار منابع طبیعی (به ویژه نفت) به پوپولیستها این امکان را میدهد تا سیاستهایشان را بدون محدویت اتخاذ کنند؛ این پدیده تحت عنوان پوپولیسم نفتی شناخته میشود. این مقاله به تحلیل سیاستهای پوپولیستی در سه کشور نفتخیز ایران، روسیه و اکوادور از 3991 تا 6102 میپردازد. برای ارزیابی با روش کنترل ساختگی، رشد اقتصادی هر کشور از آغاز حکمرانی پوپولیست، شبیهسازی شده است. نتایج نشان میدهد که در ایران، طی دوره ریاستجمهوری احمدینژاد و در روسیه، طی دوره ریاست جمهوری ولادیمیر پوتین، رشد اقتصادی واقعی و شبیهسازی شده، شکاف و اختلاف معناداری با هم دارند، اما برای کشور اکوادور طی دوره ریاست جمهوری رافائل کورآ، رشد اقتصادی واقعی و شبیهسازی شده، شکاف و اختلاف معناداری با هم ندارند. همچنین برای بررسی فرضیه اقتصاد عصاگون پوپولیستی در سه کشور یاد شده، از روش دادههای تابلویی استفاده شده است. نتایج، اثر منفی سیاستهای پوپولیستی (اقتصاد عصاگون پوپولیستی) را تأیید کرد.https://jte.ut.ac.ir/article_101863_4a5ae052b222b3833db8bb918d306c1d.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896959420250219The Impact of Poverty on Households Food and Non-Food Consumption Patterns in Iran: Evidence from Difference in Difference Modelsاثر فقر بر الگوی مصرف خوراکی و غیرخوراکی خانوارها در ایران: شواهدی از مدل تفاضل در تفاضل64067610186410.22059/jte.2025.375086.1008908FAلیلاجباریگروه اقتصاد نظری، دانشکدهٔ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانعلی اصغرسالمگروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانJournal Article20240415In recent years, poverty has emerged as a global challenge and a critical barrier to development, significantly expanding worldwide. In Iran, despite constitutional mandates aimed at poverty reduction, this issue has continued to escalate, affecting household consumption patterns. However, the quantitative impact of poverty on the consumption behaviors of Iranian households has yet to be analyzed. The main objective of this study was to examine the effects of poverty on the consumption patterns of food and non-food sub-groups among urban and rural households in Iran during 2018 and 2019. Using the Difference-in-Differences, we analyzed the impact of poverty on Iranian household's consumption patterns. We find a significant negative effect of poverty on expenditures of vegetables, fruits, meat, health, transportation, and clothing sub-groups in Iran. In contrast, poverty had a significant positive effect on the communication sub-group's expenditures. These results underscore the complex relationship between poverty and Iranian household consumption behaviors, highlighting the need for targeted policy interventions to mitigate the adverse effects of poverty on household consumption patterns and welfare.در سالهای اخیر، فقر به عنوان یک چالش جهانی و یک مانع اساسی توسعه مطرح شده که در جهان به شکل قابل توجهی رو به افزایش است. در ایران نیز علی رغم تأکید قانوناساسی برای کاهش فقر، این پدیده ناخوشایند، رو به گسترش بوده که تأثیراتی بر الگوی مصرف خانوار بههمراه داشته است. با اینحال علیرغم اهمیت این موضوع، اثر کمی فقر بر رفتار مصرفی خانوارهای ایرانی تاکنون مورد تجزیه و تحلیل قرار نگرفته است. بنابراین هدف مطالعه حاضر، بررسی اثر فقر بر الگوی مصرف زیرگروههای خوراکی و غیرخوراکی خانوارهای شهری و روستایی در سالهای 1397 و 1398 در ایران است. از این رو، با استفاده از روش تفاضل در تفاضل اثر فقر بر الگوی مصرف خانوارها بررسی شده است. نتیجه اصلی این مطالعه حاکی از آن است که اثر منفی و معناداری بر مخارج حمل و نقل، پوشاک، سلامت، سبزیها، میوهها و گوشتها داشته است. در مقابل اثر این متغیر بر مخارج ارتباطات در ایران مثبت و معنادار است. نتایج بهدست آمده رابطه پیچیده میان رفتار مصرفی خانوار و فقر را مورد تأکید قرار داده و نیاز به مداخلات سیاسی هدفمند برای کاهش اثرات نامطلوب فقر بر الگوی مصرف خانوار و رفاه آنان را برجسته مینماید.https://jte.ut.ac.ir/article_101864_be5bf3554afdee591a0ada37726c3804.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896959420250219Pareto Equilibrium and Optimal Loss Function for Monetary and Fiscal Policymakers in a Cooperative Game, Considering Government Uncertainty in Achieving Budget Revenueتعادل پارتو و تابع زیان بهینه دو سیاستگذار پولی و مالی در یک بازی همکارانه با عدم اطمینان دولت در دستیابی به درآمدهای بودجهای67771410186510.22059/jte.2025.374332.1008903FAداودمحمودی نیاگروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه ولیعصر(عج)، رفسنجان، ایران.داودفروتن نیاگروه ریاضی، دانشکده ریاضی، دانشگاه ولیعصر(عج)، رفسنجان، ایران.Journal Article20240325Macroeconomic policies highlight the importance of coordination between the government and the central bank in ensuring the effective attainment of their desired goals. Economic literature shows that cooperation between these key players and policymakers can yield improved outcomes concerning economic growth and stable inflation in contrast to situations where they act independently. A crucial challenge these players may face in this game is the uncertainty surrounding the fiscal authority's capacity to secure its intended budgetary targets, prompting the policymakers to exercise more caution when responding to policy measures. The present study, therefore, aims to analyze the best response function, Pareto equilibrium, and loss function of the government and the central bank in cooperative games. The findings indicate that within a cooperative framework, the monetary authority's response function exhibits contradictory tendencies due to increased policy interest rates, as demonstrated by the simulation results in the game. Additionally, within a cooperative scenario, the Pareto equilibrium is established at a lower level than the Nash equilibrium considering inflation stability and economic growth. Furthermore, within the cooperative context, the government undergoes a lower loss function and budget deficit, while the central bank experiences a higher loss function in the non-cooperative game. However, with a decrease in the economic uncertainty level, the equilibrium output level increases in cooperative and non-cooperative scenarios. Ultimately, the current study offers a set of policy recommendations based on the findings.تئوریهای مربوط به سیاستهای کلان اقتصادی به اهمیت هماهنگی بین دو سیاستگذاری اقتصادی یعنی دولت و بانک مرکزی در اجرای اهداف خود تأکید دارند. ادبیات اقتصادی نشان میدهد که همواره اجرای یک بازی همکارانه بین مقام پولی و مالی نسبت به یک بازی غیرهمکارانه میتواند اثرات مثبتی بر رشد پایدار و ثبات تورم داشته باشد. از طرف دیگر یکی از نگرانیهای دو بازیگر این بازی در اجرای اهداف، عدم اطمینان مقام مالی در دستیابی به سطح مشخص از بودجه میباشد که سیاستگذاران را در واکنش به اقدامات سیاستی محتاطتر میسازد. از این رو هدف این تحقیق، تحلیلی بر تابع بهترین پاسخ، تعادل پارتو و تابع زیان دولت و بانک مرکزی در چارچوب بازی همکارانه میباشد. بازی همکارانه به این معناست که یک بازیکن در بررسی اهداف خود، ترجیحات و آرزوهای بازیکن دیگر را نیز در تابع خود در نظر میگیرد. نتایج حاصل از شبیهسازی در این بازی نشان میدهد که در بازی همکارانه نسبت به بازی غیرهمکارانه با افزایش نرخ بهره سیاستی، تابع واکنش مقام مالی انقباضیتر است و همچین برای ثبات تورم و رشد اقتصادی در بازی همکارانه، تعادل پارتو در سطح پایینتری نسبت به تعادل نش شکل میگیرد. همچنین در بازی همکارانه نسبت به بازی غیرهمکارانه تابع زیان دولت و همچنین کسری بودجه کمتر و تابع زیان بانک مرکزی بالاتر است. از طرف دیگر با کاهش نااطمینانی در اقتصاد سطح محصول تعادلی در هر دو بازی همکارانه و غیرهمکارانه افزایش مییابد. در پایان این تحقیق، برخی پیشنهادات سیاستی ارائه گردید.https://jte.ut.ac.ir/article_101865_6b4efd6bf1189ff71f12f89f4a7c14fe.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896959420250219The Effect of Monetary Base Combination on Interest Rates in Iranترکیب منابع پایه پولی و نرخ بهره در ایران71574910186710.22059/jte.2025.390588.1008984FAتیموررحمانیگروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایرانفاطمهشصتیگروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایرانحسینمحمدخانلوگروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20250215Since 2014, nominal interest rates—and at times, real interest rates—have tended to remain high. After a decline in interest rates in late 2019 and early 2020, they resumed an upward trend. In both media discussions and academic research, there appears to be some confusion regarding the causes of high interest rates. This study, based on well-established macroeconomic theories, seeks to identify the factors influencing interest rates and, in particular, the reasons behind their elevated levels in recent years. In line with theoretical analyses, the yield on government debt securities in the secondary market has been used as a proxy for the interest rate. The study primarily focuses on examining how, in addition to conventional and well-known determinants of interest rates, the injection of base money into the economy and the share of borrowed reserves contribute to interest rate determination. Accordingly, alongside a brief review of theoretical analyses and relevant empirical studies, the study estimates the relationship between interest rates and their determinants using monthly data for the period from August 2015 to August 2024. The estimation results indicate that an increase in banks’ debt to the central bank leads to higher interest rates, confirming the study’s main hypothesis. Additionally, rising expected inflation, greater financial needs—and consequently, the net debt of the public sector to banks—and increased uncertainty also exert a positive effect on interest rates.از سال 1393 نرخ های بهره اسمی و در مقاطعی نرخ های بهره حقیقی تمایل به بالا بودن داشتهاند. پس از کاهش نرخهای بهره در اواخر سال 1398 و ابتدای اسل 1399، نرخهای بهره مجدداً روند صعودی در پیش گرفتهاند. در محافل رسانهای و حتی مطالعات تحقیقی نوعی سردرگمی در علل بالا بودن نرخهای بهره مشاهده میشود. مطالعه حاضر مبتنی بر تحلیل شناخته شده نظری در اقتصاد کلان، تلاش کرده عوامل مؤثر بر نرخ بهره و به ویژه دلایل بالا بودن نرخ بهره در سالهای اخیر را شناسایی کرده و به صورت تجربی رابطه نرخ بهره و آن عوامل را بررسی کند. در انطباق با تحلیلهای نظری از نرخ بازده اوراق بدهی دولت در بازار ثانویه به عنوان متغیر معرف نرخ بهره استفاده شده است. مطالعه حاضر عمدتاً بر این موضوع تمرکز داشته است که در کنار عوامل متعارف و شناخته شده مؤثر بر نرخ بهره، چگونگی تزریق پایه پولی به اقتصاد و سهم ذخایر قرضی در تعیین نرخ بهره را بررسی کند. در این راستا، در کنار مروری کوتاه بر تحلیل نظری و پارهای مطالعات تجربی که اندک ارتباطی با موضوع داشتهاند، به تخمین رابطه نرخ بهره و عوامل مؤثر بر آن در دوره (8)1403-(8)1394 با استفاده از دادههای ماهانه پرداخته است. نتایج تخمین حکایت از آن دارد که افزایش سهم بدهی بانکها به بانک مرکزی سبب افزایش نرخ بهره میشود که به معنی تأیید فرضیه اصلی مطالعه حاضر است. در کنار آن، افزایش نرخ تورم انتظاری، افزایش نیاز مالی و لذا خالص بدهی بخش دولتی به بانکها و افزایش عدم اطمینان نیز دارای اثر مثبت بر نرخ بهره بودهاند.https://jte.ut.ac.ir/article_101867_a93bd8ae135659079af8092edb92ad83.pdf