دانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896960120250522The Effect of Increasing the Value Added Tax Rate on the Amount of Consumption of Food Productsاثر افزایش نرخ مالیات بر ارزش افزوده بر میزان مصرف کالاهای خوراکی75077310194910.22059/jte.2025.380424.1008955FAامیرحسینخواجوندصالحیدانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی ، تهران، ایرانعلی اصغرسالمدانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانJournal Article20241206This study examines the impact of a one-percent increase in the value-added tax (VAT) rate implemented in Iran in 2011 on food consumption among 25,514 urban and rural households. Utilizing the difference-in-difference method, data were collected on the consumption of 152 micro-items across eight commodity categories: rice, bread and cereals, red meat and poultry, fish, dairy products, fruits and snacks, vegetables and spices, and beverages. The analysis also considered various factors, including income, household size, occupation, marital status, residence status, gender, age, and literacy of the household head, as well as whether they lived in urban or rural areas. The results indicate that the one-percent increase in the VAT rate in 2011 had a negative and significant impact (at the 99% confidence level) on the consumption of rice, red meat and poultry, fish, dairy products, fruits and snacks, vegetables and spices, and bread and cereals. In contrast, the effect on the beverage category was positive and significant at the same confidence level. Therefore, caution is advised when considering policies that involve increasing the value-added tax rate.در این پژوهش، جهت بررسی اثر افزایش یک درصد نرخ مالیات ارزش افزوده در سال ۱۳۹۰ بر مصرف خوراکیهای ۲۵۵۱۴ خانوار شهری و روستایی به روش تفاضل در تفاضل، اطلاعات مربوط به مصرف ۱۵۲ ریزقلم کالا، در ۸ دسته کالایی برنج، نان و غلات، گوشت قرمز و مرغ، گوشت ماهی، لبنیات، میوه و تنقلات، سبزیجات و ادویه و نوشیدنیها را با در نظر گرفتن سایر عوامل همچون درآمد و بعد خانوار، شغل، وضعیت تأهل، وضعیت سکونت، جنسیت، سن و سواد سرپرست خانوار به همراه شهری یا روستایی بودن آنان جمعآوری شده است. نتایج این بررسی نشان میدهد که اثر افزایش یک درصدی نرخ مالیات بر ارزش افزوده در سال 1390 برای دستههای کالایی برنج، گوشت قرمز و مرغ، گوشت ماهی، لبنیات، میوه و تنقلات، و سبزی و ادویه و نان و غلات، در سطح 99 درصد اطمینان منفی و معنیدار و برای دسته کالایی نوشیدنیها در سطح 99 درصد اطمینان مثبت و معنیدار بوده است. از این رو، پیشنهاد میشود تا درخصوص اعمال سیاستهای مشابه افزایش نرخ مالیات ارزش افزوده با احتیاط بیشتری عمل کرد.https://jte.ut.ac.ir/article_101949_1c9703a812f6aefde341f434d4e2800d.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896960120250522The Estimation of Banknote Lifespan in Iran Using Survival Model Estimation Methodبرآورد طول عمر اسکناس در ایران با روش برآورد مدل بقا77479910195010.22059/jte.2025.388270.1008968FAرامینمجابگروه بانکداری، پژوهشکده پولی و بانکی، تهران، ایرانJournal Article20250124Understanding the lifespan of banknotes is critical for the efficient management of their production, distribution, and storage by issuing authorities. Calculating the lifespan of banknotes through the recording of their serial numbers at issuance and destruction involves significant operational costs. Utilizing macroeconomic data and statistical inference enables the estimation of the lifespan of various banknote denominations. This study investigates this subject in Iran using the inverse destruction rate method, the Feige method (1989), and survival model estimation. Due to data limitations, the survival model estimation was implemented for the 10,000 Toman banknote. The results show that the average lifespan of 10,000 Toman banknotes, using the inverse destruction rate method, Feige's method, and the survival model, is 22.6, 21, and 23.4 years, respectively. Furthermore, using the Weibull distribution, we provide evidence for the hypothesis that the probability of banknotes being destroyed increases over time at an increasing rate. Nevertheless, the estimated values are relatively high compared to reported statistics from other economies, such as the United States or Japan. Although the lifespan estimates for other denominations vary, the calculated values remain relatively high. These results may provide evidence supporting the hypothesis that different durability thresholds are chosen by the central bank in a developed country and a developing country.آگاهی از طول عمر اسکناس برای مدیریت تولید، توزیع و ذخیره آن توسط ناشر مهم است. محاسبه طول عمر اسکناس از طریق ثبت شماره سریال آن در زمان انتشار و امحا هزینه عملیاتی بالایی دارد. با استفاده از دادههای کلان و استنباط آماری میتوان برآوردی از طول عمر قطعهای مختلف اسکناس داشت. در این مقاله این موضوع در ایران با استفاده از روشهای معکوس نرخ امحا، روش (1989) Feigeو برآورد مدل بقا بررسی میشود. بهدلیل محدودیتهای موجود در اطلاعات، مدل بقا تنها برای اسکناسهای ۱۰ هزار تومانی پیادهسازی شده، در حالی که دیگر مدلها برای قطعهای مختلف اسکناسها بهکار گرفته میشوند. نتایج نشان میدهد که متوسط طول عمر اسکناسهای ۱۰ هزار تومانی در سالهای مختلف با استفاده از روشهای معکوس نرخ امحا، روش Feige، و مدل بقا بهترتیب ۲۲.۶، ۲۱، و ۲۳.۴ سال است. همچنین، ما با استفاده از توزیع وایبول شواهدی برای این فرضیه ارائه میکنیم که احتمال از بین رفتن اسکناسها با گذشت زمان و با نرخ افزایشی افزایش مییابد. بااینحال، ارزشهای متوسط محاسبهشده نسبت به آمارهای گزارششده در دیگر اقتصادها نظیر ایالات متحده یا ژاپن نسبتاً بالاست. طول عمر قطعهای دیگر اسکناس متفاوت برآورد میشود، اما همچنان ارزشهای محاسبه شده نسبتاً زیاد است. این نتایج میتواند شواهدی در حمایت از این فرضیه باشد که آستانه فرسودگی متفاوتی توسط بانک مرکزی در یک کشور توسعهیافته و یک کشور درحالتوسعه انتخاب میشود.https://jte.ut.ac.ir/article_101950_5814a5981adb0fb11b7d771752d66426.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896960120250522Industrial Organization: Concepts, Objectives, and Historical Developmentsسازماندهی صنعتی: مفاهیم، اهداف و سیر تحولات تاریخی80085710195110.22059/jte.2025.390043.1008979FAامینحق نژادگروه اقتصاد کاربردی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20250206This paper examines the concepts, objectives, and historical evolution of industrial organization. This branch of economics focuses on the study of market structures, firm behavior and performance, and related public policies such as antitrust policies, regulation, and deregulation. The findings of this research indicate that industrial organization has evolved through four historical stages since Adam Smith. In the first stage (1770s–1860s), classical economists introduced concepts such as competition and monopoly and developed the earliest models of competition analysis. In the second stage (1870s to 1920s), with the emergence of neoclassical economics, many analytical tools for studying markets and firm behavior were introduced by economists and mathematicians, and public policy in the areas of competition and monopolies gained significant attention. The third stage (1930s–1970s) was marked by the introduction of the theory of monopolistic competition and the Structure-Conduct-Performance (SCP) analytical framework. Finally, since the 1980s, the New Empirical Industrial Organization (NEIO) has emerged in response to criticisms of the SCP paradigm. This review, by tracing the evolutionary development of industrial organization, provides researchers with valuable insights into the challenges and research opportunities within this field.مقاله حاضر به بررسی مفاهیم، اهداف و سیر تحولات تاریخی سازماندهی صنعتی میپردازد. این شاخه از علم اقتصاد به مطالعه ساختار بازارها، رفتار و عملکرد بنگاهها و سیاستهای عمومی مرتبط از قبیل سیاستهای ضد انحصار، مقرراتگذاری و مقرراتزدایی مربوط میشود. نتایج پژوهش نشان میدهند که سازماندهی صنعتی از زمان آدام اسمیت تاکنون در چهار مرحله تاریخی تکامل یافته است. در مرحله نخست (دهههای 1770 تا 1860)، اقتصاددانان کلاسیک مفاهیمی مانند رقابت و انحصار را مطرح کرده و نخستین مدلهای تحلیل رقابت را توسعه دادند. در مرحله دوم (دهههای 1870 تا 1920)، با ظهور اقتصاد نئوکلاسیک، بسیاری از ابزارهای تحلیلی برای مطالعه بازارها و رفتار بنگاهها توسط اقتصاددانان و ریاضیدانان معرفی شدند و نیز سیاستگذاری عمومی در حوزه رقابت و انحصارات مورد توجه ویژه قرار گرفت. مرحله سوم (دهههای 1930 تا 1970) با معرفی نظریه رقابت انحصاری و چارچوب تحلیلی ساختار-رفتار-عملکرد (SCP) همراه بود. سرانجام، از دهه 1980 به بعد، سازماندهی صنعتی تجربی نوین (NEIO) در پی نقدهای وارد بر پارادایم SCP توسعه یافت. این مطالعه مروری با تبیین سیر تکاملی سازماندهی صنعتی، به پژوهشگران در شناسایی چالشها و فرصتهای تحقیقاتی در این حوزه کمک میکند.https://jte.ut.ac.ir/article_101951_218652fae2950b401d0a74f95cb4da44.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896960120250522Stabilization policies in a behavioral macroeconomics modelسیاستهای تثبیت در یک مدل اقتصاد کلان رفتاری85888610195210.22059/jte.2025.377895.1008918FAعلیسوریدانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20240616The relationship between inflation and output (or unemployment) has been and remains a controversial topic. A turning point in this debate is the Friedman-Phelps hypothesis, which asserts that there is no long-term relationship between the two. This idea is accepted by many economists, though doubts about it persist. On the other hand, the trade-off between the volatility of inflation and output has also drawn attention. Within the framework of DSGE models, stabilizing output leads to greater inflation volatility, and similarly, stabilizing inflation results in greater output volatility. In other words, there is a trade-off between stabilizing output and inflation. The findings of this paper suggest that, in addition to a negative relationship, a positive relationship between the volatility of inflation and output may also exist. The results indicate that in a behavioral macroeconomic model, it is possible for a positive relationship between inflation and output volatility to emerge. Such findings also hold for Iranian economic data, demonstrating that the relationship between inflation and output volatility is fully consistent with the outcomes of the behavioral macroeconomic model. These results are valid for both annual and quarterly data. The most important implication of these findings for policymaking is that it is possible to reduce both inflation and output volatility simultaneously. We also show that such simultaneous reductions have occurred during periods when real bank interest rates were positive or close to zero. In this context, the impact of monetary variables and the exchange rate is also examined.بررسی رابطه تورم و تولید (یا بیکاری) یکی از موضوعات مجادلهای بوده و هست. نقطه عطف این موضوع، فرضیه فریدمن- فلپس است که میگوید هیچ رابطه بلندمدتی بین این دو وجود ندارد. این ایده مورد پذیرش بسیاری از اقتصاددانان است اما تردیدها در مورد آن همچنان باقی است. از طرف دیگر، مبادله بین تغییرپذیری تورم و تولید نیز مورد توجه بوده است. در چهارچوب مدلهای DSGE، تثبیت تولید منجر به تغییرپذیری بیشتر در تورم و همچنین تثبیت تورم منجر به تغییرپذیری بیشتر در تولید میشود. به عبارت دیگر بین تثبیت تولید و تورم، یک مبادله وجود دارد. نتیجه حاصل از این مقاله، نشان میدهد که بین تغییرپذیری تورم و تولید، علاوه بر وجود رابطه منفی، امکان وجود رابطه مثبت نیز هست. نتایج حاصله نشان میدهد که در یک مدل اقتصاد کلان رفتاری امکان شکلگیری رابطه مثبت بین تغییرپذیری تورم و تولید وجود دارد. چنین نتایجی برای دادههای اقتصاد ایران نیز برقرار است و لذا نشان میدهد که رابطه بین تغییرپذیری تورم و تولید با نتایج مدل اقتصاد کلان رفتاری کاملاً سازگار است. این نتایج هم برای دادههای سالانه و هم برای دادههای فصلی برقرار است. مهمترین دستاورد این نتایج برای سیاستگذاری این است که امکان کاهش در تغییرپذیری تورم و تولید به طور همزمان وجود دارد. همچنین نشان خواهیم داد که کاهش همزمان این دو، زمانهایی رخ داده که نرخ سود حقیقی بانکی مثبت یا نزدیک به صفر بوده است. در این خصوص، تأثیر متغیرهای پولی و نرخ ارز نیز بررسی شده است.https://jte.ut.ac.ir/article_101952_66c8e3c996028a235d1e9c1c4fee8e08.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896960120250522The Impact of Fluctuations in Unofficial Currency Exchange Rate on Stock Returns in Iran (TVP-VAR Approach)اثر نوسانات نرخ ارز غیررسمی بر پویاییهای بازدهی سهام در ایران (رویکرد TVP-VAR)88792610195310.22059/jte.2025.384811.1008946FAفاطمهخزاییگروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.زهراافشاریگروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.میرحسینموسویگروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.Journal Article20241104The exchange rate fluctuations have been a central topic in financial economics due to their profound impact on stock market performance. In the context of Iran has been characterized by significant economic and geopolitical events, leading to substantial variations in the unofficial exchange rate. Understanding the relationship between exchange rate fluctuations and stock market returns during this period is crucial for both investors and policymakers. Accordingly, this article analyzes the exchange rate fluctuations on stock market returns dynamics of during the period from March 2012 to September 2023. To achieve this goal, the GARCH family approaches were initially used to extract exchange rate volatility. The results showed that the ARIMA-MSEGARCH model with skewed-T distribution had higher accuracy in extracting exchange rate volatility compared to other approaches. Subsequently, the impact of exchange rate fluctuations in two regimes—high and low volatility—on stock returns over different time intervals was analyzed using the TVP-VAR approach. The findings indicate that, in both regimes, the unofficial exchange rate had a positive effect on stock returns. Moreover, the intensity of the impact varied across different levels of volatility and time periods. Furthermore, based on the nonlinear causality test by Diks and Panchenko, causality from the unofficial exchange rate to stock returns was confirmed, while the reverse causality was not. Consequently, the flow-oriented hypothesis between the unofficial exchange rate and stock returns in Iran cannot be rejected.پویایی نوسانات نرخ ارز به دلیل تأثیر عمیق آنها بر عملکرد بازار سهام، موضوع اصلی در اقتصاد مالی بوده است. در ایران، رویدادهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی قابل توجهی همراه بوده است که منجر به تغییرات قابل توجهی در نرخ غیررسمی ارز شده است. درک رابطه بین نوسانات بازدهی نرخ ارز و بازده بازار سهام در این دوره هم برای سرمایهگذاران و هم برای سیاستگذاران بسیار مهم است. بر این اساس در این مقاله به بررسی تحلیل نوسانات بازدهی نرخ ارز غیررسمی بر پویاییهای بازدهی بازار سهام در بازه زمانی 1-1391 تا 6-1402 پرداخته شده است. در راستای این هدف ابتدا جهت استخراج نوسان نرخ ارز غیررسمی از رویکردهای خانوادههای گارچ بهره گرفته شده است. نتایج نشان داد که مدل ARIMA-MSEGARCH در حالت توزیع T چوله نسبت به سایر رویکردها از دقت بالاتری جهت استخراج نوسانات بازدهی سهام نرخ ارز غیررسمی برخوردار است. سپس نوسانات بازدهی نرخ ارز غیررسمی در دو رژیم نوسانات بالا و پایین در بازههای زمانی مختلف با استفاده از رویکرد TVPVAR بر بازدهی سهام مورد بررسی قرار گرفت. نتایج شوک آنی بیانگر این واقعیت است که؛ در هر دو رژیم نوسانات بازدهی نرخ ارز غیررسمی بر بازدهی سهام تأثیر مثبت داشته و شدت اثرگذاری در رژیمهای مختلف نوسانات و در بازههای زمانی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت متغیر است. بر اساس نتایج شوک ساختاری و دائمی نوسانات بازدهی نرخ ارز بر بازدهی سهام همواره مثبت بوده است. با توجه به طول دوره اثرگذاری نوسانات بالا نرخ ارز غیررسمی (15 ماه)، قویتر از حالت نوسانات پایین (9 ماه)، بر بازدهی سهام است. در ادامه، بر اساس آزمون علیت غیرخطی دیکس و پانچنکو، جهت علیت از نوسانات بازدهی نرخ ارز غیررسمی به سمت بازدهی سهام مورد تأیید قرار گرفت و عکس این رابطه تأیید نشد؛ در نتیجه فرضیه جریانگرا مابین نرخ ارز غیررسمی و بازدهی سهام در ایران را نمیتوان رد کرد.https://jte.ut.ac.ir/article_101953_aec0d54db5a031db7c1f7225bceb0e26.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896960120250522Over Education and Gender Wage Gap: Evidence from Iran's Labor Marketمازاد تحصیلات و اثر آن بر شکاف جنسیتی دستمزد92795910278110.22059/jte.2025.380149.1008926FAغلامرضاکشاورز حداددانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.فرشادفاطمیدانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.راضیهپاپی بالاگریوهدانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.Journal Article20240730Education is a key factor influencing wages in the labor market. While higher education typically enhances earnings, over-education—holding qualifications exceeding job requirements—can reduce income. This effect differs by gender and may contribute to the gender wage gap. Using data from Iran’s 2017 and 2022 Household Income and Expenditure Surveys (1396 and 1401 in the Iranian calendar), this study examines how over-education affects the gender wage gap. The analysis employs the realized matches method to identify over-education and the Oaxaca–Blinder decomposition to assess wage disparities. Results reveal that being female negatively affects wages in both public and private sectors, with a more pronounced disadvantage in the private sector. Additionally, over time, the gender wage gap has grown more severe among over-educated workers compared to those with education matching their job requirements. In 2017, wage discrimination against women was less pronounced among over-educated individuals than among their matched-education counterparts; however, by 2022, the trend reversed, with over-educated women facing heightened wage discrimination.تحصیلات یکی از مهمترین عوامل موثر بر دستمزد در بازار کار است. افزایش تحصیلات بیش از نیاز شغلی میتواند به کاهش درآمد افراد منجر شود، اما این تأثیر برای زنان و مردان متفاوت است و میتواند شکاف جنسیتی دستمزد را تحت تأثیر قرار دهد. در این پژوهش، اثر مازاد تحصیلات بر شکاف جنسیتی دستمزد با استفاده از دادههای هزینه و درآمد خانوار در سالهای ۱۳۹۶ و ۱۴۰۱ بررسی میشود. برای این منظور، از روش تطبیق تحققیافته جهت محاسبه مازاد تحصیلات و مدل تجزیه آکساکا و بلایندر برای ارزیابی شکاف دستمزدی استفاده شده است. نتایج نشان میدهند که زن بودن در هر دو بخش خصوصی و دولتی تأثیر منفی بر دستمزد دارد، اما این اثر در بخش خصوصی بسیار شدیدتر است. همچنین نتایج حاکی از آن است که با گذشت زمان، شکاف جنسیتی دستمزد در میان افراد دارای مازاد تحصیلات بیشتر از افراد دارای تحصیلات متناسب شده است؛ بهطوریکه در سال ۱۳۹۶ تبعیض جنسیتی دستمزد علیه زنان در نمونه دارای مازاد تحصیلات کمتر از نمونه دارای تحصیلات متناسب بوده است، اما در سال ۱۴۰۱ تبعیض جنسیتی دستمزد در میان افراد دارای مازاد تحصیلات بیشتر از افراد دارای تحصیلات متناسب شده است.https://jte.ut.ac.ir/article_102781_2418c530953168e157a9145b23371410.pdf