دانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896941620070220-بررسی تاثیر تمرکززدایی مالی بر رشد و ثبات اقتصادی در ایران18162FAاسدا... فرزینوشدانشیار دانشکدة اقتصاد دانشگاه تهرانمحمد غفاریفرددانشجوی دکتری دانشگاه امام صادق (ع) و کارشناس سازمان مدیریت و برنامهریزی کشورJournal Article19700101Decentralization theories in the economic literature are considered as promoting government's productivity and efficiency and establishing regional balances. Decentralization is also basic tool for stablishing a market – based economy in developing economies. After Islamic Revolution in Iran and especially after the imposed war, fiscal and economic decentralization was officialhy considered as a strategic policy for the developing of provinces.
Firstly, they founded planning committee and then planning council to step up towards decentralization. But the main concern for economic planner is to investigate the mechanism of the impact of fiscal decentralization on economic growth. In this paper by using augmented Solow model the direct and indirect effect of fiscal decentralization on economic growth is evaluated. Using auto regressive distributed lag models, we found that fiscal decentralization (the ratio of province's budgets to national budget) positively affects the rate of economic growth both in the short run and the long run. One percent increase in fiscal decentralization increase economic growth by 0.05 percent. Also positively affects on economic growth through macro stability.
JEL Classification: E62, H77, O20, 040.در ادبیات اقتصادی، تئوریهای تمرکززدایی در راستای افزایش بهرهوری و کارائی دولتها و گسترش تعادل و توازن منطقهای مورد توجه قرار گرفته است و آنرا بهعنوان یکی از ابزارهای اساسیگذار به اقتصاد مبتنی بر بازار در کشورهای در حال توسعه معرفی میکنند. به همین منظور تمرکززدایی اداری، مالی و اقتصادی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران بهخصوص پس از پایان جنگ تحمیلی بهعنوان سیاست راهبردی توسعة استانهای کشور مد نظر قرار گرفت و با ایجاد کمیته برنامهریزی و سپس شورای برنامهریزی و توسعة استانها گامهای اساسی در جهت گسترش تمرکززدایی در ایران برداشته شد. اما آنچه مد نظر برنامهریزان اقتصادی است بررسی چگونگی تاثیر تمرکززدایی مالی بر رشد اقتصادی است که در این مقاله با توجه به تاثیر تمرکززدایی مالی بر نرخ تورم با استفاده از مدل تعمیمیافتة سولو اثر مستقیم و غیرمستقیم تمرکززدایی مالی بر رشد اقتصادی مورد ارزیابی قرار گرفت. با استفاده از مدلهای خود توضیح با وقفههای گسترده (ARDL) مشخص شد کـه تمرکززدایی مالی (نسبت بودجة استانها به بودجه عمومی کشور) در بلندمدت و کوتاهمدت بهطور مستقیم نرخ رشد اقتصادی را افزایش میدهد بهطوریکه یک درصد افزایش در تمرکززدایی مالی نرخ رشد اقتصادی 05/0 درصد افزایش پیدا میکند . همچنین تمرکززدایی مالی از طریق تاثیر مثبت بر ثبات کلان اقتصادی بهطور غیرمستقیم رشد اقتصادی را تحت تاثیر قرار میدهد.
طبقهبندی JEL: O40,O20.H77.E62https://jte.ut.ac.ir/article_18162_908e283f33d96e59f3bd7aa6ad76748e.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896941620070220-نظریه همگرایی، وابستگی فضائی و رشد منطقهای18163FAاسرافیلکسراییدانشیار دانشکدة اقتصاد دانشگاه تهرانJournal Article19700101The empirical literature about economic growth has extensively shown that a country’s economic growth is indeed affected by the performance of its neighbors and influenced by its geographical position. This paper is to consider the "convergence theory" and the geographical dimension of a set of data in the estimation of the convergence and uses "spatial econometrics to estimate a growth model" that includes cross-country interdependence. Based on the OIC state members and its available 38 observations over two decades (1980?2000), it is shown that the unconditional ?-convergence model prevails the spillover effects among the OIC countries which are very important for growth. Since, the estimation by ordinary least squares leads to inefficient estimators and invalid statistical inferences, the maximum likelihood method is used to correct the spatially autocorrelated errors. Using spatial econometric methods and a distance based weight matrix, it is estimated that an alternative specification, which can take into account the spatial autocorrelation leading to highlight a geographic spillover effect: the mean growth rate of a region does not have positive and statistically valid influences by those of neighboring regions. It is found that spatial relationships across countries are not quite relevant and the convergence theory can not help the OIC state members. So, other international policies such as establishing a common market as a core or as a growth pole is needed to work with the peripheral and semi peripheral countries in the region.
JEL Classification: R58, R11تاریخچه مطالعات تجربی مربوط به رشد و توسعه در نظام جدید اقتصاد جهانی، بهطور گسترده نشان میدهد که یک کشور در فرایند رشد اقتصادی خود نخست، تحت تاثیر موقعیت مکانی- جغرافیایی، شرایط داخلی و توانمندیهای خود و سپس تحت تاثیر عملکرد کشورهای مجاورش قرار میگیرد. در این مقاله، با استفاده از اقتصاد سنجی فضایی و ابعاد جغرافیایی در قالب چند مدل رشد، نظریه "همگرایی" را بررسی و بهدلیل عدم کارایی روشهای مرسوم OLS در نادیده گرفتن آزمونهای ناهمسانی فضایی و وابستگیهای فضایی از روش غیر پارامتریک حداکثر درستنمایی متمرکز استفاده میشود.
استفاده از روش های اقتصاد سنجی فضایی و ماتریس وزنی فواصل بین کشورها، اثرات سرریز و روابط فضایی موجود میان کشورها را شفاف تر نموده و نشان داده میدهد که به رغم وجود اثرات متقابل مثبت بهدلیل وجود روابط و ویژگیهای شدیدتر دیگر غیر از بعد مسافت و مجاورت مانند عوامل و روابط اقتصادی و اجتماعی، این نظریه از نظر آماری چگونه بی معنا و انکار میشود. در نتیجه لزوم وجود خط مشیهای سیاسی دیگر در جهت پایهگذاری همکاریهای نزدیکتر استراتژیک برای حل مسایل منطقهای از قبیل ایجاد بازار مشترک و انتخاب کشور (کشورهایی) بهعنوان هسته یا قطب توسعه برای ایجاد همگرایی بهطور تصنّعی، یک ضرورت قابل توجیه میشود. به منظور کاربرد و کارکرد نظریه، دادههای 38 کشور از 57 کشور عضو کنفرانس اسلامی (OIC) در دو دهه یعنی بین سالهای 1980 و 2000 (و با استفاده از زبان برنامه نویسی MATLAB) در قالب چند مدل متفاوت فضایی، تحلیل و تفسیر میشود.
طبقهبندی JEL R58, R11:https://jte.ut.ac.ir/article_18163_cd63bad229386febd2e3fd9231153798.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896941620070220-اثر شاخصهای اقتصادکلان بر توزیع درآمد در ایران: مطالعه بین استانی18164FAاسمعیلابونوریدانشیار اقتصاد سنجی و آمار بخش اقتصاد دانشگاه مازندرانآرشخوشکاردانشیار اقتصاد سنجی و آمار بخش اقتصاد دانشگاه مازندرانJournal Article19700101The main purpose of this paper is to estimate a model of factors affecting income (expenditure) distribution in Iran. Doing so, first Gini coefficients and shares of different 20 th income catagories have been estimated for different Iranian Provinces. Then, using the most recent cross-province data by applying a multivariate regression model. the effects of the GRP, Inflation, tax and Government expenditure on the economic inequality have been estimated. According to the results, the Kuznets hypothesis can not be accepted. Ratio of income tax to GRP, Inflation and government expenditure have inequality effects. In order to analyse the effects on different twenties, the SUER model is estimated. The results indicate that increase in per capita income has reduced inequality via decrease in 5th twenties in favour of the other 20 th, especially the 1st twenties. On the other hand, increase in tax, Inflation and government expenditures have increased inequality through the reduction in share of the first four twenties (%80) of population in favour of the top twenty percent.
JEL Classification: D31, C16, C23, C33هدف اساسی در این تحقیق براورد الگوی بین استانی عوامل موثر بر توزیع درآمد (هزینه) در ایران بوده است. برای این منظور ابتدا با استفاده از اطلاعات مقطعی توزیع درآمد (هزینه)، ضریب جینی و سهم بیستکهای درآمدی (هزینه) به تفکیک استانهای کشور در سالهای 1379 تا 1381 با روش پارامتریک براورد شده است. سپس بر اساس تازه ترین اطلاعات موجود مقطعی میان استانی شدت و جهت عوامل موثر بر توزیع درآمد براورد شده است. براساس نتایج حاصل نمی توان فرضیه کوزنتس را پذیرفت. نسبت درآمدهای مالیاتی به محصول ناخالص استانی، تورم و هزینههای دولتی بر نابرابری اثر اقزایشی داشته است. به منظور تجزیه شاخص نابرابری اقتصادی و تحلیل اثر متغیرها بر نابرابری، از الگوی عوامل موثر بر بیستک ها بهصورت دستگاهی از معادلات همزمانه به ظاهر نامرتبط (SURE) استفاده شده است. نتایج بهدست آمده نشان میدهد که، کاهشِ نابرابری ناشی از افزایش درآمد سرانه، در اثر کاهشِ سهم بیستک پنجم به نفع افزایش سهم دیگر بیستکها به ویژه بیستک اول بوده است. در مقابل، افزایشِ نابرابری ناشی از افزایش نسبت درآمدهای مالیاتی به محصول ناخالص استانی، تورم و هزینههای دولتی به علت کاهشِ سهم چهار بیستک اول (هشتاد درصد اول) به نفع افزایش سهم بیستک پنجم (بیست درصد آخر) بوده است.
طبقه بندی JEL: D31, C16, C23, C33https://jte.ut.ac.ir/article_18164_5ebad5db01137b451a7c69739b74e35f.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896941620070220-شوکهای نفتی و پدیده بیماری هلندی در اقتصاد ایران: یک الگوی محاسبهپذیر تعادل عمومی18165FAرحمان خوشاخلاقدانشیار گروه اقتصاد دانشگاه اصفهانرضا موسویمحسنیدانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه اصفهانJournal Article19700101In this paper, using an applied general equilibrium model, and not partial equilibrium model, we analyze Dutch disease in Iranian economy. The results of analysis show that due to the shock created by the increase of 50% in oil income the phenomena of Dutch disease occurred in Iranian economy 2005. As a result the tradable sectors especially the agriculture and industry have been weakened and the construction as a non-tradable sector has been strenthened. On the other hand, the increase in real exchange rate has followed as it is expected.
The increase of import and the decrease of non-oil export in all sectors are other results of our research. The increase of production costs which lead to an increase in domestic. Prices that in turn reduces the competability of such products with products produced by foreign countries. In other words this will intensify the weakening of tradable sectors.
JEL Classification: C68, D58در این مقاله بیماری هلندی بهصورت جامع با استفاده از یک الگوی کاربردی تعادل عمومی و نه تعادل جزیی مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصل از تحلیل الگو نشان از وقوع این پدیده در اقتصاد ایران در صورت بروز شوک درآمدی نفت دارد. این مقاله به کمک ضرایب استخراج شده برای ساختار اقتصاد ایران با استفاده از اطلاعات سال 1380 نشان می دهد که با وقوع یک شوک 50 درصد افزایش در درآمدهای حاصل از فروش نفت بخشهای قابل مبادله به ویژه کشاورزی و صنعت تضعیف گردیده و بخش ساختمان بهعنوان بخش غیرقابل مبادله تقویت می گردد. از طرف دیگر تقویت نرخ واقعی ارز از آثار مشهود این شوک در اقتصاد ایران می باشد. افزایش واردات و کاهش صادرات غیر نفتی در تمامی بخشها از جمله دیگر نتایج حاصل حل این الگو میباشد. همچنین افزایش هزینه های تولید که متعاقب آن باعث افزایش قیمت های داخلی می گردد، کاهش قدرت رقابت کالاهای داخلی در مقابل کالاهای مشابه خارجی را موجب شده و تضعیف بخشهای قابل مبادله را تشدید نموده است.
طبقهبندی JEL: C68, D58https://jte.ut.ac.ir/article_18165_1ed1573ad0fc1ab5011c5cc1d5028757.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896941620070220-ارزیابی و مقایسه چهار سناریوی مختلف مدل کاربری زمین از نوع مدل گرین-لاری18166FAمحمد حسین شریفزادگاناستادیار دانشگاه شهید بهشتیفرشید عشقآبادیکارشناس ارشد برنامهریزی شهری و منطقهای از دانشگاه شهید بهشتیJournal Article19700101Garin-Lowry Model is one of a few Land use models which has became popular in estimation of employment and population, because of its simple, powerful structure and restricted information requirements. This paper presents evaluation of estimation of employment and population using dynamic Garin-Lowry Model in a ten year period in the region of Tehran, and two scenarios of existence and nonexistence of movement of preceding employment and population, and (1) two yearly step-by-step – and (2) a ten years step- time status. In this paper, a level of basic employment enters the region in different iterations of yearly planning period, step by step. Gradual entrance of employments and its allocation in the region causes the gradual changes of effective parameters in selection of service employment location and residential location. Therefore, since there is a high flexibility and movement in selection of employment and residential location in the region, then much better results are achieved in the scenario of existence of movement of preceding employment and population and otherwise scenarios of nonexistence of movement of preceding employment and population. For this purpose, corresponding to two considered scenarios and two methods of yearly step-by-step modeling and a ten year step, these four scenarios are modeled. Comparison of product results in their estimations of employment and population with the existing observations represent that scenarios of nonexistence of movement of preceding employment and population achieve better results in reconstruction of employment and population in the region of Tehran in the ten year period of 1987-1996.
JEL Classification : L1مدل گرین- لاری به دلیل سادگی، ساختار علت و معلولی نیرومند و نیازهای اطلاعاتی محدود، از معدود مدلهای کاربری زمین است که در براورد اشتغال و جمعیت مقبولیت یافته است. این مقاله به ارزیابی براورد اشتغال و جمعیت با استفاده از مدل گرین- لاری پویا شده در یک دوره زمانی ده ساله در منطقه کلانشهری تهران و با دو سناریوی وجود و عدم وجود تحرک جمعیت و اشتغال پیشین و دو وضعیت زمانی گام به گام سالیانه و یک گام ده ساله میپردازد. در این مقاله، سطحی از اشتغال پایه بهطور تدریجی در تکرارهای مختلف سالهای دوره برنامهریزی وارد منطقه میشود. ورود تدریجی اشتغال و جاگیری آنها در منطقه موجب تغییرات تدریجی پارامترهای تأثیرگذار در انتخاب محل اشتغال خدماتی و محل سکونت میشود. بنابراین، اگر در انتخاب محل اشتغال و محل سکونت در سطح منطقه کلانشهری تهران انعطاف و تحرک بسیار بالا باشد، سناریوی تحرک جمعیت و اشتغال پیشین و در غیر این صورت سناریوی عدمتحرک جمعیت و اشتغال پیشین نتایج بهتری را بهدست میدهند. به این منظور، بر اساس دو سناریو مطرح شده و دو روش مدلسازی گام به گام سالیانه و یک گام ده ساله، چهار سناریو مورد مدلسازی واقع میشوند. مقایسه نتایج حاصل از براوردهای اشتغال و جمعیت چهار سناریو با مشاهدات موجود، نشان میدهد که سناریوی عدم تحرک جمعیت و اشتغال پیشین در شرایط گام به گام سالیانه و یک گام ده ساله، نتایج بهتری را در بازسازی جمعیت و اشتغال منطقه کلانشهریتهران در دوره ده ساله 1375-1365 بهدست میدهند.
طبقهبندی JEL: L1https://jte.ut.ac.ir/article_18166_4a76248ec1c530cad690a7856f9f5ff9.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896941620070220-الگوسازی غیرخطی و پیشبینی درآمدهای مالیات بر مشاغل در اقتصاد ایران18167FAمحمد علیفلاحیاستادیار دانشکده علوم اداری و اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهدحمیدخالوزادهاستادیار دانشکده مهندسی برق، گروه کنترل، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسیسعیده حمیدیعلمداریکارشناسی ارشد اقتصادJournal Article19700101In this paper, in order to have a more a accurate forecast, three kinds of models: linear regression, time series and artificial neural network are used. Using Lyapunov exponent test, the structure of time series based on linearity, nonlinearity and stochastic process is studied. The results show a weak chaos in the system and declare possibility of applying nonlinear modeling for short-run forecasts.
Using artificial neural network, linear regression and time series methods, occupational income tax are forecasted for period 1379-1383 and their performance is compared with each other. The results indicate better performance of neural network model.
JEL Classification : E62; C53; C20; C45در این مقاله، با هدف دستیابی به پیشبینیهای دقیقتر، سه نوع الگوی رگرسیون خطی، سریزمانی و شبکه عصبی مصنوعی طراحی و براورد شده است. در ابتدا ماهیت ساختاری سریزمانی مورد نظر از جهت خطی، غیرخطی و تصادفی بودن با استفاده از آزمون نمای لیاپانوف بررسی شده است. نتایج این آزمون، وجود آشوب ضعیفی را در سیستم نشان میدهد و بیانگر امکان استفاده از الگوسازی غیرخطی برای پیشبینی دقیق تر کوتاه مدت است. در مرحله بعد با استفاده از رگرسیون خطی، الگوی سری زمانی و شبکههای عصبی مصنوعی، ضمن انجام پیشبینی درآمدهای مالیات بر مشاغل طی دوره زمانی 1379-1383، عملکرد این سه روش با یکدیگر مقایسه شده است. نتایج براورد الگوها نشان دهنده عملکرد بهتر الگوی شبکه عصبی مصنوعی میباشد.
طبقهبندی JEL :E62; C53; C20; C45https://jte.ut.ac.ir/article_18167_6c4cc71ff9fe754274019681670e9103.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896941620070220-نقش بهرهوری در تعیین سطح دستمزد نیروی کار در بخش صنعت ایران (1376تا1382)18168FAعلیرضاکازرونیدانشیار دانشگاه تبریزسکینهسجودیکارشناس ارشد علوم اقتصادیJournal Article19700101The main objective of this study is to investigate the role of labor productivity in wage setting in the manufacturing sector of Iran. For this purpose, the wage bargaining model has been estimated in the manufacturing sub-sectors(mainly large firms) by applying panel data method with fixed effect over 1998-2003.The results indicate that both explanatory variables-labor productivity and substitute wage rate- have positive impact on the wage rate, but the coefficient of labor productivity is smaller than the substitute wage coefficient, this implies that in the manufacturing sector of Iran, the substitute wage rate has more influence on the wage rate determination than the labor productivity.
JEL Classification : E24, J2, J3, J5هدف اصلی این مطالعه، بررسی نقش بهرهوری در تعیین دستمزد نیروی کار در بخش صنعت ایران می باشد، برای این منظور مدل چانه زنی دستمزد را در زیر بخشهای صنعت (کارگاههای بزرگ) با استفاده از چهارچوب دادههای تلفیقی و روش اثرات ثابت در فاصله سالهای 1376تا1382 تخمینزدهایم. نتایج بهدست آمده حاکی از آن است که هر دو متغییر توضیحی مدل یعنی بهرهوری و دستمزد جایگزین تاثیری مثبت برسطح دستمزدها دارند. با این وجود، پایین بودن کشش بهرهوری نسبت به کشش دستمزدجایگزین نشان دهنده این است که در تعیین سطح دستمزدها دربخش صنعت بیش ازآنکه ویژگیهای نیروی کار عامل تعیین کننده باشد، شرایط بازار کارتاثیرگذار می باشد.
طبقهبندی JEl : .E24, J2, J3, J5https://jte.ut.ac.ir/article_18168_d258fccb773d05435aae43ef236ba322.pdfدانشگاه تهران - دانشکده اقتصادفصلنامه تحقیقات اقتصادی0039-896941620070220-آزادسازی تجاری و نابرابری دستمزدها در ایران سالهای1382-138018169FAغلامرضا کشاورزحدادعضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریفزهرا نجاتیمحرمیپژوهشگرJournal Article19700101Evidences indicate that openness of economy play a remarkable role in the formation of relative wages in the world. In this paper on the base of Stolper- Samuelson theory, we investigate the effects of trade liberalization and tariff reduction on wages inequality in Iran. In order to test and quantify the relationship, we have used a panel limited dependent Tobit model which is estimated by MLE. Our data consist of the micro data on households’ socioeconomic surveys (1380-1382) and aggregate data on the tariff rates of different sectors in economic activities according to ISIC four digits codes. We found evidences in the favor of our hypothesis in which reduction in tariff rates contribute to an increase in the wage gap in Iran. Trade liberalization causes a reduction in the wage of unskilled workers and benefits the skilled groups workers.
JEL Classification : F14, F16, J31این مقاله، با پایه قراردادن تئوری استالپر- ساموئلسون و با بهکارگیری دادههای خرد در سطح خانوارها و با استفاده از روشهای اقتصاد سنجی دادههای پانل با متغیر وابستة محدودشدة توبیت، به بررسی تأثیر جهانی شدن، با معیار آزاد سازی تجاری و کاهش در تعرفهها بر نابرابری دستمزدها در کشور ایران، میپردازد. نتایج برازش مدل با درنظر گرفتن نرخ تعرفهها بهعنوان شاخص آزاد سازی تجاری، نشان میدهد که کاهش در نرخ تعرفهها، سبب کاهش در دستمزد افراد غیرماهر و افزایش در دستمزد افراد نیمه ماهر و ماهر می شود. بهعبارت دیگر، آزادسازی تجاری، سبب افزایش شکاف دستمزد میان افراد با سطوح مختلف مهارت می شود.
طبقهبندی JEL: F14,F16,J31.https://jte.ut.ac.ir/article_18169_e48d78d0a72f979762afb62e5f487db6.pdf