تأثیر مولفه‌های دانش بر اشتغال

شاه آبادی, ابوالفضل; ترکمانی, مائده

doi:10.22059/jte.2026.399518.1009021

تأثیر مولفه‌های دانش بر اشتغال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

10.22059/jte.2026.399518.1009021

چکیده

اشتغال به‌ عنوان یکی از پایه‌های بنیادین توسعه اقتصادی و اجتماعی، نقشی حیاتی در ارتقای سطح رفاه عمومی، کاهش فقر و تقویت ثبات سیاسی-اجتماعی ایفا می‌کند. با این حال، در سال‌های اخیر، تحولات پرشتاب فناوری و تحولات ساختاری در اقتصاد جهانی، موانعی را در مسیر ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار به‌ وجود آورده‌اند. این تحولات، ضرورت بررسی عمیق‌تر عوامل مؤثر بر اشتغال را برجسته‌تر کرده‌اند. پژوهش حاضر با رویکردی دانش‌بنیان به بررسی تأثیر مؤلفه‌های دانش بر اشتغال منتخبی از کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه در دوره زمانی 2011-2022 پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد نقش دانش، به‌ ویژه در قالب نوآوری، انتقال تکنولوژی و بهبود بهره‌وری نیروی کار، تأثیر قابل توجهی در ارتقاء اشتغال دارد. بررسی‌های تطبیقی بین کشورها، اهمیت سیاست‌گذاری هدفمند و سرمایه‌گذاری در حوزه‌های دانش‌محور را بیش‌ از پیش برجسته می‌سازد. یافته‌ها نشان می‌دهد ضریب تخمینی متغیرهای انباشت تحقیق و توسعه داخلی، سرمایه فیزیکی و آزادی اقتصادی در کشورهای منتخب توسعه‌یافته و در حال توسعه مثبت و معنی‌دار بوده ‌است، اما ضریب تخمینی متغیر سرریز تحقیق ‌و توسعه خارجی برای کشورهای مورد مطالعه، اثر مثبت و بی‌معنی در اشتغال داشته ‌است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

اقتصاد کلان

عنوان مقاله [English]

The Impact of Knowledge Components on Employment

نویسندگان [English]

Abolfazl shahabadi
Maede Torkamani

Department of Economics, Faculty of Economics and Social Science, Alzahra University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Employment, as one of the basic foundations of economic and social development, plays a key role in improving the standard of living, reducing poverty, and enhancing social and political stability. However, in recent years, rapid technological development and structural changes in the global economy have created barriers to creating sustainable employment. These developments underlined the need to examine more closely the factors affecting employment. This study, which uses a knowledge-based approach, examines the impact of the knowledge components on employment in selected developed and developing countries over the period 2011-2022. The results of the study show that the role of knowledge, particularly in innovation, technology transfer, and improving labour productivity, is of major importance in boosting employment. Country-by-country comparisons highlight the importance of targeted policy making and investment in knowledge-based areas. The findings show that the estimated coefficient of the variables of domestic R&D accumulation, physical capital, and economic freedom in selected developed and developing countries was positive and significant, but that the estimated coefficient of the variable of external R&D spillover had a positive and negligible impact on employment in the countries studied.

کلیدواژه‌ها [English]

Economic Freedom
Employment
Physical Capital
R&D
Technological Spillovers

مراجع

آرمان مهر، محمدرضا، و اسلامیفر، مرضیه. (1397). بررسی تأثیر جذب گردشگر خارجی بر اشتغال و پیشبینی روند اشتغال تا سال 1407 (مطالعه موردی: ایران). پژوهشنامه بازرگانی، 22(87)، 35 - 66. قابل دسترسی از https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17350794.1397.22.87.2.3.

امامی، کریم، و ملکی، الهه. (1393). بررسی اثر نوسانات نرخ ارز بر اشتغال در ایران. اقتصاد مالی، 8(26)، 95 – 112. قابل دسترسی از https://journals.iau.ir/article_512786.html.

امینی، علیرضا، و فرهادیکیا، علیرضا. (1395). برآورد توابع اشتغال به تفکیک بخش‌های اقتصادی ایران و پیش‌بینی اشتغال در برنامه ششم توسعه. پژوهشنامه اقتصاد و برنامه‌ریزی، 21(4)، 61 – 100. قابل دسترسی از http://eprj.ir/article-1-1156-fa.html.

امینی، علیرضا، و نیک‌بین، ‌بهنام. (1400). برآورد و تحلیل تابع اشتغال برحسب سطح سواد و پیش‌بینی اشتغال تا سال 1400. برنامه‌ریزی و بودجه، 149(25)، 59 – 90. قابل دسترسی از http://eprj.ir/article-1-1911-fa.html.

جعفری، رامین، ابراهیمی سالاری، تقی، هنامه، مهدی، و صالح‌نیا، نرگس. (1395). تعیین عوامل مؤثر بر اشتغال در ایران با تأکید بر زیر ساخت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها (1393-1358). سومین کنفرانس بین المللی مدیریت و اقتصاد با محوریت اقتصاد مقاومتی، قابل دسترسی از https://profdoc.um.ac.ir/paper-abstract-1060026.html.

حقیقی، مرتضی، تقوایی، مریم، و صفاریان همدانی، سعید. (1399). بررسی نقش سرمایه‌گذاری موقوفات در کسب و کارهای دانش‌بنیان و تأثیر آن بر اشتغال پایدار. پژوهشنامه خراسان بزرگ، 10(40)، 73-96. قابل دسترسی از https://sid.ir/paper/415567/fa.

خلیلی، فرزانه. (1398). بررسی عوامل و سیاست‌های مؤثر بر اشتغال نیروی کار. سیاست‌های راهبردی و کلان، 3(7)، 372-395. قابل دسترسی از https://sid.ir/paper/412731/fa.

دهمرده قلعه‌نو، نظر، بابکی، روح اله، الیاسپور، بهنام، و سنجری کنارصندل، نرگس. (1403). تأثیر توسعه بخش مالی و جریان ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر اشتغال در ایران. سیاستها و تحقیقات اقتصادی، 3(3)، 1 - 28. قابل دسترسی از https://doi.org/10.22034/jepr.2024.141694.1146.

سنگسری، شیما، یوسفی، محمدقلی. و آماده، حمید. (1398). تأثیر بهره‌وری کل عوامل تولید بر اشتغال در صنایع تولیدی ایران. مدلسازی اقتصادی، 13(47)، 129-157. قابل دسترسی از https://journals.iau.ir/article_670767.html.

شکوهیفرد، سیامک، آلعمران، رویا، مهرگان، نادر، و رحیمزاده، فرزاد. (1399). تحلیل اثرات فساد بر اشتغال در ایران و کشورهای منتخب اسلامی: رهیافت هم انباشتگی پانلی با وابستگی مقطعی. نظریه‌های کاربردی اقتصاد، 7(1)، 265 – 288. قابل دسترسی از .https://doi.org/10.22034/ecoj.2020.10721

فاطمی، مهدی، و زایندهرودی، محسن.(1403). اندازه بهینه دولت و اثر آن بر اشتغال بخش صنعت در ایران. پژوهش‌های اقتصاد صنعتی، 7(26)، 85-106. قابل دسترسی از https://10.30473/jier.2024.69460.1416.

کریمی علویجه، نوشین، لطفعلیپور، محمدرضا، جهان‌آرای، ندا، و ظهوریان، المیرا. (1396). بررسی تاثیرمالیات بر ارزشافزوده بر اشتغال در استانهای ایران (رهیافت اقتصاد سنجی فضایی). همایش ملی مالیات بر ارزش افزوده: فرصت‌ها و چالشها، مشهد. قابل دسترسی از https://civilica.com/doc/730559.

هژبرکیانی، کامبیز، و نعمتی، صدیقه. (1392). اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر اشتغال در صنایع کارخانه‌ای استان تهران. مدلسازی اقتصادی، 7(21)، 39-50. قابل دسترسی از https://journals.iau.ir/article_555432.html.

Aldieri, L., Garofalo, A., & Vinci, C. P. (2015). R&D spillovers and employment: A micro-econometric analysis. Retrieved from https://mpra.ub.uni-muenchen.de/67269/.

Asgari, M. (2021). Factors affecting employment in manufacturing industries of Iran. Journal of Development and Capital, 5(2), 47-65. Retrieved from https://jdc.uk.ac.ir/article_2699.html?lang=en.

Audretsch, D. B., & Belitski, M. (2020). The role of R&D and knowledge spillovers in innovation and productivity. European Economic Review, 123. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.euroecorev.2020.103391.

Bloom, D. E., & Freeman, R. B. (1986). Population growth, labor supply, and employment in developing countries. National Bureau of Economic Research, 1837.

Böheim, R., & Taylor, M. (2001). Option Or Obligation?: The determinants of labour supply preferences in Britain. ISER Working Papers, Retrieved from https://ideas.repec.org/p/ese/iserwp/2001-05.html.

Chen, C. (2024). Analysis of the main factors affecting employment rates in Canada. Advances in Economics, Management and Political Sciences, 59, 190-196. Retrieved from https://doi.org/10.54254/2754-1169/59/20231119.

Eita, J. H., & Pedro, M. J. (2021). Modelling total factor productivity in a developing economy. Studia Universitatis Babes-Bolyai, Oeconomica, 66(1).

Goel, R. K., & Nelson, M. A. (2022). Employment effects of R&D and process innovation: evidence from small and medium-sized firms in emerging markets. Eurasian Bus Review, 12, 97-123. Retrieved from https://doi.org/10.1007/s40821-022-00203-6.

Gorji, E., & Alipourian, M. (2011). The knowledge economy and the knowledge assessment methodology. Iranian Economic Review, 15(29), 43-72.

Griliches, Z. (1998). Introduction to R&D and productivity: The econometric evidence. In R&D and productivity: The econometric evidence (1-14). Chicago: University of Chicago Press. Retrieved from http://www.nber.org/books/gril98-1.

Khan, R., & Chaudhry, I. S. (2019). Impact of human capital on employment and economic growth in developing countries. Review of Economics and Development Studies, 5(3), 487-496. Retrieved from https://doi.org/10.26710/reads.v5i3.701.

Miroshnychenko, O. (2020). The R&D spillovers, innovation and knowledge-based economy. Zagreb International Review of Economics & Business, 23, 91-104. Retrieved from https://doi.org/10.2478/zireb-2020-0025.

Oğuz, A. (2018). Analysis of the factors affecting labour supply. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 56, 157-170. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/dpusbe/article/405823.

Ohanian, L. E. (2020). The effect of economic freedom on labor market efficiency and performance. hoover institution, socialism and free-market capitalism: The human prosperity project. Retrieved from https://www.hoover.org/sites/default/files/research/docs/prosperityproject_ohanian_final.pdf.

Paul, S., & Lal, K. (2021). Technology intensity and employment in the Indian economy. Journal of Economic Theory and Practice, 20(1), 34-52. Retrieved from https://doi.org/10.1177/0976747919895326.

Popp, M. (2023). How elastic is labor demand? A meta-analysis for the German labor market. Journal for Labour Market Research, 57(14). Retrieved from https://doi.org/10.1186/s12651-023-00337-8.

He, S. X., Li, J., & Chen, J. (2021). Application of data mining in predicting college graduates employment. International Conference on Artificial Intelligence and Big Data, 65-69, Retrieved from https://doi.org/10.1109/ICAIBD51990.2021.9459039.

Sadullayevna, K. L., & Rashidovna, Q. G. (2021). Analysis of factors affecting Labor Demand in Non-Government Sector. International Journal on Economics, Finance and Sustainable Development, 3(3), 121-127. Retrieved from https://doi.org/10.31149/ijefsd.v3i3.1434.

Shen, Y., & Zhang, X. (2024). The impact of artificial intelligence on employment: the role of virtual agglomeration. humanities and social sciences communications. Retrieved from https://doi.org/10.1057/s41599-024-02647-9.

Shim, J., Lee, Y., Oh, J., & Im, J. (2015). Factors affecting employment after vocational training of national human resource development in Korea. Review of Integrative Business and Economics Research, 4(2), 2304-1269. Retrieved from https://sibresearch.org/uploads/2/7/9/9/2799227/riber_k15-124_246-253.pdf.

Terziev, V. (2019). Factors influencing employment and unemployment policies in Bulgaria. International E-journal of Advances in Social Sciences, 5(14), 670-676. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/800393.

Tunçsiper, Ç. (2025). From digital divide to employment equity: How digitalization affects women’s involvement in the workforce in OECD Countries. Multidisciplinary Journal of Gender Studies, 14(1), 63-78. Retrieved from https://doi.org/10.17583/generos.15672.