فصلنامه تحقیقات اقتصادی

فصلنامه تحقیقات اقتصادی

نااطمینانی سیاست اقتصادی، مالیات و نابرابری درآمد در ایران: شواهدی از تحلیل موجک-کوانتایلی چندسطحی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
2 گروه اقتصاد منابع طبیعی، دانشکده علوم کشاورزی و دریایی، دانشگاه سلطان قابوس، مسقط، عمان.
10.22059/jte.2026.411633.1009087
چکیده
نابرابری درآمد یکی از چالش‌های مهم اقتصاد ایران است و سیاست‌های مالیاتی و نااطمینانی سیاست اقتصادی می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری آن داشته باشند. این پژوهش با هدف بررسی ناهمگنی اثر نااطمینانی سیاست اقتصادی، مالیات مستقیم و مالیات غیرمستقیم بر نابرابری درآمد، در افق‌های زمانی و کوانتایل‌های مختلف انجام شده است. برای این منظور، با استفاده از داده‌های فصلی اقتصاد ایران و بهره‌گیری از آزمون مانایی کوانتایل موجک، همبستگی کوانتایل موجک و رگرسیون کوانتایل در کوانتایل موجک، روابط میان متغیرها در افق‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که رابطه نااطمینانی سیاست اقتصادی و نابرابری درآمد در طول زمان و میان کوانتایل‌ها ناهمگن است. همچنین، مالیات مستقیم در کوتاه‌مدت عمدتاً رابطه مثبت، اما در بلندمدت عمدتاً رابطه منفی با نابرابری درآمد دارد. در مورد مالیات غیرمستقیم نیز رابطه‌ای ناهمگن مشاهده می‌شود؛ به‌گونه‌ای که در کوتاه‌مدت در برخی کوانتایل‌ها مثبت و در برخی دیگر منفی است، در حالی که در افق‌های میان‌مدت و بلندمدت، رابطه منفی در بخش وسیع‌تری از توزیع نابرابری غالب می‌شود. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که آثار توزیعی سیاست مالیاتی به نوع مالیات، افق زمانی و موقعیت نابرابری در توزیع وابسته است و سیاست‌گذاری مؤثر مستلزم توجه هم‌زمان به این ابعاد است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Economic Policy Uncertainty, Taxation, and Income Inequality in Iran: Evidence from Multilevel Wavelet-Quantitative Analysis

نویسندگان English

Ali Moridian 1
Fatemeh Havas Beigi 1
Behnaz Saboori 2
1 Faculty of Economics and Management, Urima University, Urima, Iran.
2 Department of Natural Resource Economics, College of Agricultural and Marine Sciences, Sultan Qaboos University (SQU), Muscat, Oman.
چکیده English

Income inequality represents a critical challenge for the Iranian economy, with tax policies and economic policy uncertainty playing potentially decisive roles in its formation. This study aims to investigate the heterogeneity of the effects of economic policy uncertainty, direct taxation, and indirect taxation on income inequality across different time horizons and quantiles. To this end, employing quarterly data for the Iranian economy and utilizing the wavelet quantile unit root test, wavelet quantile correlation, and wavelet quantile-on-quantile regression, we examine the relationships among the variables over short-, medium-, and long-term horizons. The findings indicate that the relationship between economic policy uncertainty and income inequality is heterogeneous over time and across quantiles. Furthermore, direct taxation exhibits a predominantly positive relationship with income inequality in the short run, whereas in the long run, it is largely negatively associated with income inequality. For indirect taxation, a heterogeneous relationship is also observed: in the short run, the effect is positive in some quantiles and negative in others, while over medium- and long-term horizons, the negative relationship prevails across a broader segment of the inequality distribution. Overall, the results suggest that the distributional effects of tax policy depend on the type of tax, the time horizon, and the position of inequality within the distribution, implying that effective policymaking requires simultaneous consideration of these dimensions.

کلیدواژه‌ها English

Economic policy uncertainty
taxation
quantile-wavelet
quantile-on-quantile regression

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 آذر 1405

  • تاریخ دریافت 09 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 25 آبان 1405
  • تاریخ پذیرش 01 آذر 1405