تعیین مولفه‌های تاب‌آوری نظام تجاری ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی روزانه دکترای اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران

چکیده

هدف از این مقاله تعیین مؤلفه‌های مؤثر بر تاب‌آوری نظام تجاری ایران است. آسیب‌پذیری‌های بخش تجاری به‎عنوان عامل مهمی در کاهش تاب‌آوری آن در نظر گرفته می‌شود. بر این اساس، با توجه به ادبیات موجود تاب‌آوری و با استفاده از رویکرد نظریه داده بنیاد و با رویکرد مدل میانگین‌گیری بیزی، مؤلفه‌های مؤثر بر تاب‌آوری بخش تجاری مشخص شده است. با استفاده از رویکرد میانگین‌گیری بیزی، 4 متغیر شاخص ریسک، نسبت صادرات نفتی به صادرات غیرنفتی، اختلاف نرخ ارز آزاد و رسمی و نسبت واردات مصرفی به کل واردات، در حضور 23 متغیر مهم شناخته شده‏اند که نشان می‌دهد می‌بایست در سنجش اثرگذاری در بخش تجارت و ارز به این متغیرها بیش از سایر متغیرها توجه شود.
طبقه‏بندی JEL: E60، F41، F13، C13

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determining the Resiliency Components of Iran's Trade System

نویسندگان [English]

  • hesameddin ghasemi 1
  • Abbas Arabmazar 2
1 Ph.D. Student of economics, Shahid beheshti University, Tehran, Iran
2 nullAssociate Professor,Faculty of Economics, Shahid beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

an's trade system. Trade system vulnerabilities are considered as an important factor in reducing resilience. So, according to the existing resilience literature, and using the Grounded Theory approach, and the Bayesian Model Averaging approach, indicator factors were extracted. Four variables were identified in the presence of 23 variables; which include Risk index, oil export ratio to non-oil exports, free and official exchange rate differences, and Consuming imports to aggregate import ratio, as important variables. It shows that these variables should be considered more than other variables in assessing the effect of trade system.
JEL Classification: E60, F41, F13, C13

کلیدواژه‌ها [English]

  • resilience
  • Vulnerability
  • Grounded theory
  • Bayesian model averaging
  • Trade System
ابریشمی، حمید و محسنی، رضا (1381). نوسانات صادرات نفتی و رشد اقتصادی، پژوهش‏های اقتصادی ایران، 13، 32-1.

ابونوری، اسماعیل و لاجوردی، حسن (1395). برآورد شاخص آسیب‌پذیری و تاب‌آوری اقتصادی به روش پارامتریکی: بررسی موردی کشورهای عضو اوپک، نظریه‌های کاربردی اقتصاد، 3(10)، 44–25.

استراوس، انسلم و کوربین، جولیت (1990). مبانی پژوهش کیفی فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. ترجمه ابراهیم افشار. چاپ پنجم، تهران، نشر نی. تاریخ ترجمه (1395).

اسلاملوئیان، کریم، سروستانی شفیعی، مریم و جعفری، محبوبه (1389). بررسی اثر بازبودن تجاری بر متغیرهای کلان در اقتصاد ایران، فصلنامه پژوهش‏های اقتصادی ایران، 43، 21–1.

اکبریان، رضا و محتشمی، عباس (1385). تأثیر آزادسازی اقتصاد بر اشتغال بخش صنعت (1382-1352)، پژوهش‏های اقتصادی ایران، 29، 196 - 171.

سعادت، رحمان، عرفانی، علیرضا و جودکی، حدیث (1395). تأثیر نوسانات نرخ ارز بر صادرات ایران به ونزوئلا، مجله تحقیقات اقتصادی، 51(3)، 609–595.

سلمانی، بهزاد و یاوری، کاظم (1383). سیاست تجاری و رشد اقتصادی: مورد کشورهای صادرکننده نفت، پژوهش‌نامه بازرگانی، 30، 66-37.

شریفی، نورالدین و نبوی، سیدمحسن (1394). عبور نرخ ارز به شاخص قیمت کالاها و تورم در ایران، مجله تحقیقات اقتصادی، 50(3)، 658–639.

دانایی فرد، حسن، الوانی، سید مهدی و آذر، عادل (1394). روش شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع. چاپ چهارم تهران، صفّار.

رضوی، سید عبدله، سلیمی‌فر، مصطفی و ناجی میدانی، علی‌اکبر (1393). نرخ ارز و تأثیر آن بر صادرات غیرنفتی در ایران: رویکرد خودرگرسیون برداری، مجله راهبرد اقتصادی، 8، 53-35.

طیبی، سید کمیل، نصرالهی، خدیجه، یزدانی، مهدی و ملک حسینی، سید حسن (1394). تحلیل اثر عبور نرخ ارز بر تورم در ایران (1391 – 1370)، فصلنامه پژوهش‏های اقتصادی ایران، 63، 36–1.

غیاثوند، ابوالفضل و عبدالشاه، فاطمه (1394). مفهوم و ارزیابی تاب‌آوری اقتصادی ایران، پژوهشنامهاقتصادی، 59، 187-161.

مرادپور اولادی، مهدی، ابراهیمی، محسن و عباسیون، وحید (1387). بررسی اثر عدم اطمینان نرخ ارزواقعی بر سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، پژوهش‏های اقتصادی ایران، 35، 176-159.

Abiad, A., Bluedorn, J., Guajardo, J., & Topalova, P. (2015). The rising resilience of emerging market and developing economies. World Development, 72, 1–26.

Akter, S., & Mallick, B. (2013). The poverty–vulnerability–resilience nexus: Evidence from Bangladesh. Ecological Economics, 96, 114-124.

Ariu, A. (2016). Crisis-proof services: Why trade in services did not suffer during the 2008–2009 collapse. Journal of International Economics, 98, 138-149 .

Baggio, M., & Perrings, C. (2015). Modeling adaptation in multi-state resource systems. Ecological Economics, 116, 378-386.

Bakhtiari, S., & Sajjadieh, F. (2018). Theoretical and Empirical Analysis of Economic Resilience Index. Iranian Journal of Economic Studies, 7(1), 41-53.

Bates, S., Angeon, V., & Ainouche, A. (2014). The pentagon of vulnerability and resilience: A methodological proposal in development economics by using graph theory. Economic Modelling, 42, 445-453.

Boorman, J., Fajgenbaum, J., Ferhani, H., Bhaskharan, M., Drew, A., & Harpaul, A.K. (2013). The Centennial Resilience Index: Measuring Countries Resilience to Shock, Centennial Group. Global Journal of Emerging Market Economies, 5(2), 57 – 98.

Briguglio, L., & Galea, W. (2003). Updating and Augmenting the Economic Vulnerability Index. Occasional Papers on Islands and Small States, Malta: Islands and Small States Institute of the University of Malta.

Briguglio, L., Cordina, G., Farrugia, N., & Vella, S. (2008). Economic vulnerability and resilience(concepts and measurements), United Nations University (UNU). World Institute for Development Economics Research (WIDER), 1-20.

Exner, A., Politti, E., Schriefl, E., Erker, S., Stangl, R., Baud, S., Warmuth, H., Matzenberger, J., Kranzl, L., Paulesich, R., Windhaber, M., Supper S., & Stöglehner, G. (2016). Measuring regional resilience towards fossil fuel supply constraints. Adaptability and vulnerability in socio-ecological transformations-the case of Austria. Energy Policy, 91, 128-137.

Giannone, D., Lenza, M., & Reichlin, L. (2011). Market Freedom and the Global Recession. IMF Economic Review, 59(1), 111 - 135.

Kubitschek, A., Katrin, J., Lauren, L., & McGirr, M. (2013). A Framework for Analyzing Resilience In Fragile and Conflict Affected Situations. USAID.

Martin, S., Gernot, D., & Miller, R. (2004). Determinants of long-term growth: A bayesian averaging of classical estimates (BACE) approach. The American Economic Review, 94(4), 813-835.

Proag, V. (2014). The concept of vulnerability and resilience. Procedia Economics and Finance, 18, 369-376.

Rose, A., & Krausmann, E. (2013). An economic framework for the development of a resilience index for business recovery. International Journal of Disaster Risk Reduction, 5, 73-83.

Storm, S., & Naastepad, C.W.M. (2015). Crisis and recovery in the German economy: The real lessons. Structural Change and Economic Dynamics, 32, 11 - 24.